Zamknij

Czas na urlop wypoczynkowy! Zobacz, ile dni wakacji ci przysługuje

21.06.2018
Aktualizacja: 05.12.2020 20:44
Kobieta i mężczyzna w aucie jadą na wakacje podczas urlopu wypoczynkowego
fot. Shutterstock

Urlop wypoczynkowy przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na umowie o pracę i chronionemu przez zapisy zawarte w Kodeksie pracy. To, ile dni wolnego możemy wziąć w trakcie roku, zależy od naszego stażu pracy.

Urlop wypoczynkowy to coś, do czego ma prawo każdy pracownik zatrudniony na umowę o pracę, jednak jego długość zależna jest od stażu pracy w poszczególnych firmach. Przepisy dotyczące urlopu wypoczynkowego i jego wymiaru zawarte są w Kodeksie pracy, który określa również, kiedy można wziąć wolne i jak obliczyć ich ilość, zaczynając nową pracę. Czy można wziąć urlop wypoczynkowy po urlopie macierzyńskim i czy pracodawca ma prawo nam odmówić? Zapoznaj się ze swoimi prawami i zobacz, ile dni wolnego przysługuje ci w trakcie roku. 

Zobacz także: Urlop na żądanie - czy pracodawca może odmówić? Poznaj swoje prawa

Urlop wypoczynkowy a Kodeks pracy - wymiar

To, ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje nam w trakcie roku, zależne jest od tego, jak długo już pracujemy. Innymi słowy - wszystko zależy od stażu pracy, czyli ilości lat przepracowanych na umowie o pracę. Mamy jednak dla was dobrą wiadomość - do stażu pracy wliczają się również studia. 

Według Kodeksu pracy pracownik, który rozpoczyna swoją pierwszą pracę, z każdym miesiącem zyskuje 1/12 wymiaru urlopu, który przysługuje mu ze względu na przepracowane lata. Jeśli zatem nie pracuje więcej niż 10 lat, w trakcie roku może wziąć maksymalnie 20 dni, czyli każdego miesiąca zyskuje 1 i ⅔ dnia. Zgodnie z artykułem 154. Kodeksu pracy, wymiary urlopu wypoczynkowego wynoszą: 

  • 20 dni - dla pracowników ze stażem pracy mniejszym niż 10 lat,
  • 26 dni - dla pracowników ze stażem pracy większym niż 10 lat.

Jeśli osoba pracuje na pół etatu, czyli nie jest zatrudniona na pełen etat, wymiar jej urlopu wypoczynkowego liczony jest proporcjonalnie do wymiaru pracy. Niepełny dzień urlopu zawsze liczymy w górę i zaokrąglamy na korzyść pracownika. Warto pamiętać o tym, że niewykorzystane dni urlopu wypoczynkowego przechodzą na kolejny rok, jednak należy je wykorzystać do ostatniego dnia września kolejnego roku. Do sumy lat zatrudnienia wlicza się każda podjęta praca na umowę o pracę bez względu na to, w jaki sposób została przerwana. Oczywiście do stażu pracy pracownika wlicza się również okres jego nauki, co jest ściśle określone w Kodeksie pracy. Jeśli jednak osoba w trakcie nauki również pracowała, do stażu wlicza się albo okres nauki, albo okres pracy, w zależności od tego, która z opcji jest korzystniejsza dla pracownika.

Po ukończeniu poszczególnych szkół można liczyć na

  • 3 lata - po ukończeniu zasadniczej lub równorzędnej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki,
  • 5 lat - po ukończeniu średniej szkoły zawodowej - przewidziany programem nauczania czas trwania nauki,
  • 5 lat - po ukończeniu średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych,
  • 4 lata - po ukończeniu średniej szkoły ogólnokształcącej,
  • 6 lat - po ukończeniu szkoły policealnej, 
  • 8 lat - po ukończeniu szkoły wyższej. 

Zobacz także: Prawo pracy dla każdego pracownika. Znasz je?

Urlop wypoczynkowy - kalkulator

Jak obliczyć sobie samemu to, ile dni urlopu wypoczynkowego powinniśmy dostać? Można zrobić to za pomocą bardzo łatwego równania matematycznego. Przy stażu pracy poniżej 10 lat za każdy miesiąc otrzymujemy 1,66 dnia urlopu, przy stażu pracy powyżej 10 lat otrzymujemy 2,16 dnia urlopu

Dlatego jeśli pracujemy już 3 miesiące, wystarczy pomnożyć liczbę miesięcy i należną wartość dni urlopu, czyli na przykład: 3 x 2,16 = 6,48.

Zobacz także: Brutto i netto - na czym polegają różnice? 

Urlop wypoczynkowy po urlopie wychowawczym

Co jeśli na urlop wypoczynkowy chcemy udać się wkrótce po urlopie wychowawczym? To, czy pracodawca wyrazi na zgodę, zależy od nabycia przez pracownika praw do urlopu. Jeśli przed pójściem na urlop wychowawczy mieliśmy prawo do urlopu wypoczynkowego, nie powinno być większego problemu. Dlatego, jeśli nasza nieobecność w pracy ze względu na urlop wychowawczy trwała więcej niż 1 miesiąc, pracodawca musi postąpić zgodnie z artykułem 155§ 1 Kodeksu pracy, który dokładnie określa wymiar urlopu wypoczynkowego. Ile dni przysługuje pracownikowi w takiej sytuacji: 

  • proporcjonalnie tyle, ile pozostało do zakończenia danego roku kalendarzowego - w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca roku kalendarzowego,
  • proporcjonalnie do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym - w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca roku kalendarzowego.

Obniżenie urlopu wypoczynkowego następuje z każdym kolejnym miesiącem, kiedy pracownik przebywa na urlopie wychowawczym o 1/12 wymiaru. 

Zobacz także: Urlop ojcowski - co warto wiedzieć, składając wniosek o urlop tacierzyński?

Urlop wypoczynkowy po macierzyńskim

Pracownik może wykorzystać urlop wypoczynkowy w dowolnie wybranym przez siebie momencie, jednak zanim to nastąpi, musi złożyć wniosek do pracodawcy. Pracodawca może odmówić tylko wtedy, jeśli zagrożona zostałaby sytuacji firmy i nieobecność pracownika powodowałaby zastój w pracy. Dlatego właśnie kobiety wracające po urlopie macierzyńskim mają prawo odebrać zaległe dni urlopu, z okresu kiedy zajmowały się dzieckiem. Jeśli zatem kobieta nie wykorzystała żadnego dnia urlopu, po powrocie z macierzyńskiego może mieć nawet 54 dni urlopu wypoczynkowego, czyli w sumie 2,5 miesiąca. 

Zaległy urlop wypoczynkowy można odebrać od razu po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, jednak należy złożyć odpowiedni wniosek do kadr. Oczywiście nie ma przymusu odbierania zaległego urlopu wypoczynkowego zaraz po powrocie do pracy. W takiej sytuacji należy zrobić to w przeciągu 9 miesięcy. 

Zobacz także: Kiedy można sobie pozwolić na urlop bezpłatny? Zapoznaj się z procedurami

Odwołanie z urlopu wypoczynkowego

Warto pamiętać o tym, że pracodawca ma prawo odwołać pracownika z urlopu wypoczynkowego, jeśli zmusiła go to tego wyjątkowa sytuacja, której nie można było przewidzieć w trakcie planowania urlopów. Jeśli pracownik poniósł już jakieś wakacyjne koszty, pracodawca musi je pokryć w całości. W tym celu należy przedstawić wszystkie niezbędne paragony potwierdzające płatność. Jeśli rodzina pracownika nie może kontynuować wakacji, pracodawca pokrywa koszty również za nich. Decyzji pracodawcy nie można kwestionować, ponieważ jest poleceniem służbowym. 

Zobacz także: Czym jest świadectwo pracy? Dowiedz się i sprawdź, kiedy i komu jest wręczane