Badania lekarskie przy umowie o pracę. Tłumaczymy krok po kroku [PORADNIK]

18.09.2019 23:02
Badania lekarskie do pracy 2019. Kiedy? Kto płaci? Zasady
fot. Charlies/Shutterstock (ilustracyjne)

Przy rozpoczęciu pracy konieczne jest zrobienie badań lekarskich, które mają dopuścić nowego pracownika do wykonywania nowych obowiązków. Istnieje również obowiązek badań okresowych i kontrolnych. Tłumaczymy krok po kroku, kto musi wykonać badania lekarskie przy zatrudnieniu o umowę o pracę.

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Linkedin

Kto musi wykonać badania lekarskie?

Badanie lekarskie jest jednym z obowiązków, jaki musi dopełnić pracownik i pracodawca podczas zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. O tym, kto dokładnie podlega temu obowiązkowi, zapisano w art. 229 Kodeksu pracy. Dotyczy to:

  • osób przyjętych do pracy,
  • pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Zobacz także

Kto zatem nie podlega obowiązkowi badań lekarskich przy zatrudnieniu?

  • podczas przyjmowania ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy z tym pracodawcą,
  • podczas przyjmowania do pracy u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli posiadają aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie i pracodawca ten stwierdzi, że warunki te odpowiadają warunkom występującym na danym stanowisku pracy, z wyłączeniem osób przyjmowanych do wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych,
  • osoby zatrudnione w oparciu na inne umowy np. zlecenie czy o dzieło.

Okresowe badania lekarskie

Ponadto pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim.

Jak można przeczytać w art. 229 ust. 2 Kodeksu pracy, w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Zobacz także

Kto płaci za badania lekarskie?

Pracodawca nie tylko pokrywa koszty obowiązkowych badań lekarskich, ale również ponosi inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.

Zarówno badania okresowe, jak i kontrolne w miarę możliwości powinny być wykonane w czasie pracy.

Za czas poza pracą w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. W razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.

Obowiązki pracodawcy rosną, jeśli zatrudnia pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających. Jest zobowiązany zapewnić pracownikom dodatkowe badania lekarskie po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami oraz po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.

Zobacz także

Skierowanie na badania lekarskie

Badania lekarskie wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. Co powinno się znaleźć w takim skierowaniu?

  • powołanie się na art. 229 ust. 4a Kodeksu pracy w sprawie konieczności wydania skierowania na badania lekarskie,
  • dane osobowe pracownika wysyłanego na badania,
  • określenie stanowisk pracy pracownika,
  • opisać warunki pracy uwzględniające informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy czynników niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze sposobu wykonywania pracy,
  • napisać łączną liczbę czynników niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze sposobu wykonywania pracy wskazanych w skierowaniu,
  • podpis pracodawcy.

Skierowanie na badania lekarskie sporządza się w dwóch egzemplarzach.

Zobacz także

Orzeczenie po badaniach lekarskich

Badania lekarskie przeprowadza lekarz medycyny pracy. Po wykonanych badaniach wstępnych może orzec brak przeciwwskazań do rozpoczęcia pracy na wskazanym stanowisku lub stwierdzić przeszkody zdrowotne dla podjęcia pracy.

W drugim wypadku nie może dojść do zatrudnienia, jeśli badania wstępne wykluczyły nowego pracownika na wskazanym stanowisku. Natomiast jeśli badania okresowe lub kontrole zakończą się orzeczeniem z przeciwwskazaniami od lekarza, pracodawca jest zobowiązany zwolnić pracownika z dotychczasowych obowiązków lub przenieść go na inne stanowisko. 

Co w sytuacji, kiedy pracownik lub pracodawca nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim? W ciągu tygodnia od wydania zaświadczenia mogą złożyć wniosek o przeprowadzenie powtórnego badania do lekarza, który wykonywał badania.

Następne badanie wykonuje się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy w terminie dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku. Wydane w ten sposób orzeczenie jest ostateczne i nie można się od niego odwołać. 

Co grozi pracodawcy, który nie dopełni obowiązku badań lekarskich? W takiej sytuacji musi liczyć się z karą grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 złotych za naruszenie praw pracowniczych i przepisów BHP. 

Zobacz także

RadioZET.pl/poradnikprzedsiębiorcy.pl