Rocznica wyborów z 1989 roku. Jak przez 30 lat zmieniła się polska gospodarka?

04.06.2019 09:21
Wybory 4 czerwca 1989. Jak przez 30 lat zmieniła się polska gospodarka?
fot. JAN JUCHNIEWICZ/FOTONOVA (ilustracyjne)

Przez ostatnie trzydzieści lat polska gospodarka kompletnie się odmieniła. Według raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego, od 1989 roku PKB wzrosło ponad 2,5-krotnie, a dochody gospodarstw domowych są dwa razy wyższe.

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

Jak wskazują autorzy raportu "Polska 1989-2019: społeczeństwo, gospodarka, kultura", obecnie Polka żyje średnio o prawie sześć, a Polak o prawie osiem lat dłużej niż 30 lat temu.

Z kolei wyższym wykształceniem legitymuje się dziś co czwarty mieszkaniec Polski, a rosnące wydatki na infrastrukturę idą w parze z większą dbałością o środowisko.

Zobacz także

Jak zmieniła się polska gospodarka przez 30 lat?

- Porównując się do sytuacji z czerwca 1989 roku możemy zaobserwować szereg zmian jakościowych, które nastąpiły we wszystkich sferach życia publicznego. Z gospodarczego punktu widzenia ostatnie trzydzieści lat to najlepszy czas w historii Rzeczpospolitej - podkreśla, cytowany w raporcie, dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak.

Przez ten czas wartość polskiego eksportu, która wzrosła z 19 mld dolarów w 1990 roku do 262 mld dolarów w roku 2018.

Przemianie uległa też struktura zatrudnienia.

"Jeszcze 30 lat temu w rolnictwie pracował co czwarty Polak, obecnie zaledwie co dziesiąty. Wyraźnie wzrosło znaczenie usług: obecnie w tym sektorze pracuje sześciu na dziesięciu zatrudnionych. Struktura polskiej gospodarki stała się tym samym podobna do państw Europy Zachodniej i Ameryki Północnej" - napisano w raporcie.

Większa jest nie tylko średnia powierzchnia sklepów (wzrost z 45 do 105 metrów kwadratowych), ale też przeciętna powierzchnia mieszkań (z 77,3 do 92,7 mkw.). Poprawił się także komfort życia mieszkańców Polski – domy są lepiej wyposażone (w instalacje sanitarne i media).

Jak wskazują eksperci PIE, okres transformacji gospodarczej charakteryzował nie tylko dynamiczny wzrost dochodów polskich gospodarstw domowych, który dzisiaj jest niemal dwukrotnie wyższy (96 proc.), ale też wzrost zadłużenia oraz rosnący zasięg ubóstwa.

Według raportu zadłużenie polskich gospodarstw domowych zwiększyło się z niespełna 2,3 proc. polskiego PKB w 1995 do niemal 35,6 proc. PKB w roku 2017.

Zobacz także

Jak Polacy zmienili się od 1989 roku?

Autorzy raportu zwracają też uwagę, że w okresie 1994-2004 procent gospodarstw domowych żyjących poniżej poziomu relatywnego ubóstwa wzrósł o połowę (z 13,5 proc. do 20,3 proc.).

"Od 2005 roku widoczny jest stopniowy spadek wartości tego wskaźnika, który obecnie kształtuje się na poziomie zbliżonym do tego z połowy lat 90." - czytamy.

Według ekspertów PIE przemiany wpłynęły też na poprawę jakości systemu ochrony zdrowia i wzrost długości życia, która w przypadku kobiet wzrosła z 75,2 lat do 81,8 lat, a w przypadku mężczyzn z 66,2 lat do 74 lat. Znacząco zwiększyła się również liczba studentów: z 378 tys. w 1990 roku do 1,2 mln w roku 2017.

Zmienił się też styl życia Polaków. Dla przykładu liczba palaczy spadła z 50 proc. w 1990 roku do 24 proc. w 2017 roku. Natomiast więcej jest osób otyłych - ich liczba wzrosła z 15 proc. do 23 proc. całego społeczeństwa. Pijemy również rocznie więcej czystego alkoholu - 6,52 litra w 1990 r. vs. 9,45 litra w 2017.

Autorzy raportu podkreślają, że wolny rynek "zaowocował nieskrępowanym rozkwitem gospodarki, a przystąpienie Polski do NATO w 1999 roku i do Unii Europejskiej w 2004 r. zapewniło Polsce mocną pozycję na arenie międzynarodowej". Przyznają jednak, że nie wszystko w tym okresie się udało, "dlatego patrząc w przyszłość należy się uczyć na zebranych dotychczas doświadczeniach".

Musimy zmierzyć się z niekorzystnymi trendami demograficznymi, zwiększaniem potrzeb i oczekiwań zdrowotnych Polaków czy nadciągającą rewolucją cyfrową. Ponadto, wspólnie z innymi narodami, będziemy musieli stawić czoło takim problemom, jak światowy pokój i bezpieczeństwo, globalne ocieplenie, a także przyszłość Unii Europejskiej – podsumował Arak.

Zobacz także

RadioZET.pl/PAP