Niepewny wynik głosowania w sprawie brexitu [SCENARIUSZE]

Piotr Drabik
15.01.2019 16:53
Wielka Brytania. Brexit. Głosowanie umowy w Izbie Gmin. 6 scenariuszy wydarzeń
fot. PAP/EPA/ANDY RAIN

We wtorkowy wieczór Izba Gmin będzie głosować nad przyjęciem porozumienia w sprawie brexitu. Od jego wyników zależy czy Wielka Brytania opuści Unię Europejską 29 marca oraz polityczna przyszłość premier Theresy May. Sprawdź sześć scenariuszy, które mogą się wydarzyć po decyzji brytyjskich parlamentarzystów. 

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

1. Nie ma zgody na porozumienie

Jak zaznacza BBC News, domyślnym scenariuszem dla Wielkiej Brytanii jest opuszczenie Unii Europejskiej bez zaakceptowanej umowy (no-deal brexit). W takim scenariuszu Zjednoczone Królestwo wyjdzie z tej organizacji 29 marca 2019 roku, bo tak mówi unijny traktat, ale bez uzgodnienia wszystkich aspektów dalszej relacji władz w Londynie z Brukselą i zobowiązań obu stron. 

Rząd Theresy May mógłby uchwalić niektóre ustawy, aby lepiej przygotowywać się na brexit bez porozumienia. Jednak według BBC News nie jest to konieczne, aby doszło do wyjścia Wielkiej Brytanii z UE.

Zwolennicy tego scenariusza wśród deputowanych Izby Gmin symbolicznie pokazali swoją siłę 8 stycznia, kiedy odrzucono pomysł rządu w sprawie podniesienia niektórych podatków, aby pokryć dodatkowe koszty brexitu. 

Zobacz także

2. Przyjęcie umowy

To wymarzony scenariusz dla premier May i jej stronników. W przypadku zwycięstwa we wtorkowym głosowaniu, już tylko prosta będzie prowadzić do wyjścia Wielkiej Brytanii z UE w terminie - czyli do 29 marca. 

Po akceptacji Izby Gmin nad umową w sprawie brexitu pochyli się Parlament Europejski i później Rada Europejska. To mało prawdopodobne, aby na tym etapie doszło do wstrzymania prac. Przywódcy krajów unijnych pod koniec ubiegłego roku dali zielone światło dla porozumienia wypracowanego przez rząd Theresy May i Komisji Europejską. 

Zobacz także

3. Renegocjacja porozumienia

W przypadku odrzucenia we wtorkowym głosowaniu umowy w sprawie brexitu, rząd Theresy May może zaproponować jej gruntowną renegocjację.

W praktyce oznacza to kolejne wielomiesięczne rozmowy z Brukselą i między samymi brytyjskimi politykami oraz opóźnienie realizacji zapisów art. 50 unijnego traktatu. Według niego państwo członkowskie ma opuścić Unię dokładnie po 2 latach od rozpoczęci negocjacji.

BBC News wspomina o dwóch kluczowych krokach w tym scenariuszu - wniosek Zjednoczonego Królestwa do Komisji Europejskiej o przedłużenie negocjacji w sprawie brexitu oraz przegłosowanie zmianę daty wyjścia Wielkiej Brytanii z UE zapisanych w akcie porozumieniu wstępnie przyjętym przez KE i rząd Theresy May. 

Zobacz także

4. Nowe wybory na Wyspach

Rząd Theresy May może spróbować wybrnąć z impasu rozpisując przedterminowe wybory parlamentarne. Planowo mają się one odbyć dopiero w 2022 roku, jednak w ostatnich latach brytyjska premier skorzystała z możliwości zapytania obywateli o swoją legitymizację. W kwietniu 2017 roku May ogłosiła chęć zorganizowania wcześniejszych wyborów, na co zgodziła się Izba Gmin. 

Jednak po głosowaniu dwa miesiące później rządząca Partia Konserwatywna straciła bezwzględną większość i od tego momentu funkcjonuje jako rząd mniejszościowy, z zapewnieniem o poparciu deputowanych z Demokratycznej Partii Unionistycznej (DUP). Dlatego trudno przypuszczać, aby konserwatyści z May na czele umocnili się po kolejnych wyborach i odrzuceniu wynegocjowanej przez jej gabinet umowę z Brukselą.

Premier Zjednoczonego Królestwa musiałaby przekonać dwie trzecie Izby Gmin. Ewentualnie po decyzji wiążącej przedterminowe głosowanie może odbyć się najszybciej 25 dni roboczych później. Ta decyzja zapewne spowodowałaby złożenie wniosku do Komisji Europejskiej o przedłużenie negocjacji w sprawie brexitu.

Zobacz także

5. Wotum nieufności

W przypadku odrzucenia umowy w sprawie brexitu, opozycyjna Partia Pracy z Jeremim Cobrynem na czele zapowiedziała wniosek o wotum nieufności wobec Theresy May. O to samo może prosić sama premier, argumentując to potrzebą umocnienia swojego mandatu.

Brytyjskie prawo mówi, że jeśli rząd nie jest w stanie wygrać głosowania nad wotum zaufania przez 14 dni, to rozpisywane są przedterminowe wybory. Natomiast w przypadku wygranej - gabinet Theresy May nadal może kontynuować swoją misję.  

Ostatnią możliwością jest zmiana rządu. BBC News prognozuje, że w takiej sytuacji powstanie mniejszościowy gabinet z innym premierem z Partii Konserwatywnej, koalicji lub innej partii, która zdoła uzyskać większość w Izbie Gmin.

Można przypuszczać, że nowy rząd mógłby mieć inną politykę w sprawie brexitu, co opóźniłoby lub przyspieszyło proces wyjścia Wielkiej Brytanii z UE.

Przywództwo May we własnym ugrupowaniu stoi pod znakiem zapytania. W grudniu ubiegłego roku udało jej się przetrwać głosowania wśród deputowanych Partii Konserwatywnej. Jednak ewentualna wtorkowa przegrana w sprawie umowy dotyczącej brexitu da argument przeciwnikom May do zmiany lidera.

Zobacz także

6. Kolejne referendum

Brytyjski rząd ma możliwość po raz drugi zapytać mieszkańców Zjednoczonego Królestwa czy zgadzają się na wyjście ich ojczyzny ze struktur europejskich. To mało prawdopodobne, aby stało się to przed 29 marca, czyli planowaną datą brexitu.

Według miejscowego prawa, konieczne jest przyjęcie osobnej ustawy określającej pytania, datę i zasady przeprowadzenia referendum. Ponadto konieczne jest ustalenie tzw. okresu referendalnego, który zdaniem ekspertów z University College London's Constitution Unit powinien wynosić około 22 tygodnie przed głosowaniem.

Warto przypomnieć, że ogólnokrajowe zapytanie obywateli jest na Wyspach stosowane niezwykle rzadko. Poza 2016 rokiem, kiedy głosowano w sprawie dalszej obecności Wielkiej Brytanii w UE - referendum przeprowadzono w 2011 (w sprawie zmiany sposobu wyboru deputowanych do Izby Gmin) i 1975 roku (dotyczącym wejścia Zjednoczonego Królestwa do Unii).

Zobacz także

RadioZET.pl/BBC News/PTD