Jak bezpiecznie kupić, sprzedać lub wynająć mieszkanie

Olga Papiernik
15.10.2018 16:12
mieszkanie
fot. Toa Heftiba on Unsplash

Z myślą o studentach i osobach zaczynających prace w nowym miejscu, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opublikował w poniedziałek poradnik przed oszustwami na rynku nieruchomości.

Według UOKiK nie należy płać z góry za udostępnienie samej oferty, nawet, jeśli ktoś znajdzie atrakcyjne ogłoszenie. "Na rynku, odróżnieniu od tradycyjnych agencji nieruchomości, które pobierają prowizję dopiero po sfinalizowaniu transakcji, pojawiają się firmy, które jedynie udostępniają klientom oferty znalezione np. w internecie. Oszustwo polega na tym, że pracownik biura obiecuje, że udostępni kontakt do właściciela mieszkania, jeśli podpiszesz umowę i z góry zapłacisz np. 250 zł. Jest duże prawdopodobieństwo, że mamy do czynienia z oszustwem" - przestrzega UOKiK.

W komunikacie czytamy też, że najważniejsza jest umowa, która powinna być zawarta na piśmie i jasno określać szczegóły. W tym informacje, jakiego mieszkania szukamy, jakich dodatkowych czynności oczekujemy od agenta oraz wysokość wynagrodzenia dla pośrednika. Urząd podkreśla, że należy zwrócić uwagę, czy w umowie nie ma klauzul niedozwolonych, jak np. wyłączenie odpowiedzialności pośrednika za niezgodność oferty ze stanem faktycznym i prawnym, żądanie prowizji po wygaśnięciu umowy o pośrednictwo w tzw. umowach na wyłączność, które nakazują zapłatę prowizji, gdy do transakcji doszło bez udziału pośrednika.

UOKiK podkreśla również wagę prawa do informacji. Konsument ma prawo wiedzieć, ile zapłaci za mieszkanie i poznać wszystkie dodatkowe koszty, łącznie z prowizją agencji uwzględniającą VAT. A w przypadku zawarcia umowy przez internet lub poza siedzibą agencji ma ustawowe prawo odstąpić od niej bez podawania powodu i ponoszenia konsekwencji w ciągu 14 dni.

"Jeśli agent nie wywiązał się z obowiązków zapisanych w umowie, złóż reklamację. Jeśli poniosłeś konkretne straty w wyniku działań lub zaniedbań agenta, możesz dochodzić przed sądem odszkodowania. Pośrednicy muszą mieć wykupione obowiązkowe ubezpieczenie OC, które stanowi zabezpieczenie w takim przypadku” - czytamy w poradniku.

UOKiK przypomina, że do 2014 r. każdy pośrednik w obrocie nieruchomościami musiał mieć licencję i można go sprawdzić w rejestrze prowadzonym przez Ministerstwo Infrastruktury. Po deregulacji zawodu, pośrednikiem może być każdy. Obecnie agenta możesz sprawdzić jedynie w stowarzyszeniach pośredników, np. w Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości, która wprowadziła własne, dobrowolne licencje.

Twórcy poradnika zwracają też uwagę na prawa drugiej strony. Jeśli agent na twoją wyraźną pisemną prośbę rozpoczął już świadczenie usług, należy mu się zapłata za świadczenia spełnione do chwili odstąpienia od umowy, np. wycenę nieruchomości, zrobienie zdjęć, zamówienie reklamy. A jeśli zdążył pokazać ci mieszkanie, które wynajmiesz lub kupisz, może żądać prowizji - brzmi jeden z zapisów.

Na koniec UOKiK radzi, aby w przypadku kłopotów z agencją np. odrzucenie reklamacji, udać się po pomoc do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów, a w razie podejrzenia, że doszło do oszustwa, niezwłocznie zawiadomić policję lub prokuraturę.

PAP/Longina Grzegórska-Szpyt/OP