Zamknij

Tarcza antyinflacyjna. Dodatek osłonowy, obniżka akcyzy i VAT. O ile spadną ceny?

25.11.2021 10:37
Mateusz Morawiecki
fot. Zbyszek Kaczmarek/REPORTER/East News

Zgodnie z zapowiedziami premiera Mateusza Morawieckiego tarcza antyinflacyjna, mająca chronić Polaków przed najwyższym od 20 lat tempem wzrostu cen, obniży akcyzę na nośniki energii. Dzięki temu koszty paliwa, gazu i energii elektrycznej dla klientów końcowych powinny spaść. 

Inflacja wzbudza w Polakach coraz większy niepokój. GUS podał, że w październiku 2021 tempo wzrostu cen wyniosło 6,8 procent. Inflacja odczuwalna jest znacznie wyższa – niektóre produkty żywnościowe w ciągu roku podrożały o ponad 80 procent.

Wzrost cen jeszcze przyspieszy – Narodowy Bank Polski zapowiedział, że inflacja ma rosnąć co najmniej do stycznia 2022 roku, a obniżać się będzie powoli, nawet przez kilkanaście kwartałów. Wywoła to wszechobecną drożyznę, której skutki ma złagodzić  tarcza antyinflacyjna. Znajdą się w niej zarówno świadczenia pieniężne w postaci  bonu energetycznego, czyli „inflacyjnego 500 plus”, jak i rozwiązania mające regulacyjnie wpłynąć na zahamowanie wzrostu cen. Obniżona zostanie akcyza, a wybrane produkty mają być objęte niższą stawką podatku VAT. Myślano nawet o całkowitym zrezygnowaniu z pobierania podatku od wartości dodanej.

Tarcza antyinflacyjna. Pieniądze dla Polaków, niższe podatki i niższe ceny

Dodatek osłonowy, czyli „inflacyjne 500 plus”, ma przysługiwać Polakom o niższych dochodach, którzy dużą część posiadanych środków wydają na produkty podstawowe i opłaty. Z szacunków przedstawianych przez rząd wynikało, że na wsparcie pieniężne liczyć może nawet 3 mln gospodarstw domowych. Jeszcze przed oficjalnym startem programu ogłoszono kryterium dochodowe oraz konkretne kwoty, jakie będą rozdawane Polakom.

Kolejną częścią pakietu antyinflacyjnego są rozwiązania systemowe mające wpłynąć bezpośrednio na wysokość cen. Takim działaniem jest obniżka akcyzy na nośniki energii, co ma wpłynąć bezpośrednio na ceny gazu, paliw, prądu elektrycznego, ciepła oraz ciepłej wody. Dr Sławomir Dudek, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju, takie rozwiązaniem nazwał jednak działaniem na pokaz – udział akcyzy w ostatecznej cenie jest „śladowy”, obniżenie podatku nie wpłynie więc w znaczący sposób na cenę dla klientów końcowych.

Znacznie większy potencjał do zredukowania cen ma obniżenie stawek VAT dla wybranych produktów. Rząd zastanawiał się nawet, czy poboru tego podatku dla wybranych produktów nie zawiesić całkowicie, takie rozwiązanie mogłoby jednak być sprzeczne z prawem unijnym. Przedstawiciele rządu przyznali, że ten element tarczy antyinflacyjnej musiał być bardzo przemyślany, żeby nie pojawiły się zarzuty o stosowaniu niedozwolonej pomocy publicznej dla przedsiębiorstw, które też skorzystają z obniżonego VAT.

Od 20 grudnia 2021 do 20 maja 2022 roku wysokość akcyzy na paliwo zostanie obniżona do minimalnego dopuszczalnego przez Unię Europejską poziomu. Od 1 stycznia 2022 do 31 maja 2022 paliwa zostaną zwolnione z podatku od sprzedaży detalicznej. Oznaczać to będzie obniżenie cen paliw o 20 groszy na litrze.

Kolejnym elementem tarczy jest obniżenie VAT na energię elektryczną ze stawki VAT 23 procent do 5 procent na trzy miesiące, od 1 stycznia 2022 do 31 marca 2022 roku. Podobną decyzję podjęto w przypadku podatku od wartości dodanej nakładanego na gaz - stawka zostanie obniżona do 8 procent. Akcyza na energię elektryczną zostanie obniżona to 0 zł - obecnie wynosi 5 zł za MWh.

Dzięki tarczy antyinflacyjnej spadek ceny gazu wyniesie od kilkudziesięciu do ponad 100 zł na miesiąc, średnio na kwartał będzie to 140 zł mniej na rachunkach. To efekt obniżki podatków, który ma zamortyzować wzrost cen.

Mateusz Morawiecki

Polacy, którzy wzrostem inflacji zostaną szczególnie dotknięci, otrzymają wsparcie pieniężne w postaci dodatku osłonowego. Wyniesie on  400 zł na rok dla gospodarstw jednosoobowych o dochodach maksymalnie 2100 zł, 600 zł da gospodarstw dwu- lub trzyosobowych, 850 zł dl gospodarstw cztero- i pięcioosobowych oraz 1150 zł dla liczniejszych gospodarstw. Pieniądze będą w przypadku gospodarstw wieloosobowych wypłacane, jeśli dochody na osobę będą niższe niż 1500 zł. Środki zostaną wypłacone w dwóch ratach, dokładnych dat wydawania świadczeń jeszcze nie podano.

Rząd jest ponadto gotowy do obniżenia podatku VAT na produkty żywnościowe do 0 procent, w tym przypadku zgodę musi jednak udzielić najpierw Unia Europejska.

RadioZET.pl