Zamknij

Rząd podwyższy wiek emerytalny. W KPO pokazał, jak i kiedy to zrobi

05.05.2021 16:37
Mateusz Morawiecki
fot. WOJCIECH STROZYK/REPORTER/East News

Jednym z istotnych wyzwań polskiego rynku pracy jest niski wiek emerytalny – przyznał oficjalnie rząd w treści Krajowego Planu Odbudowy. Jako rozwiązania problemu, który sam stworzył, widzi wydłużenie czasu aktywności zawodowej. Szykuje zachęty podatkowe, ale i kampanię mającą zwiększyć akceptację dla „realnego wydłużenia wieku emerytalnego”.

  1. Podwyższenie wieku emerytalnego – szkolenia zawodowe dla emerytów
  2. Podwyższenie wieku emerytalnego – zachęty podatkowe i emerytalne
  3. Podwyższenie wieku emerytalnego: „osiąganie zmian postaw społecznych”

Krajowy Plan Odbudowy został oficjalnie przedstawiony KE oraz ratyfikowany przez Sejm; rząd przekonuje, że w związku z tym nie można już do niego wprowadzać zmian. Oznacza to, że zapisane w KPO strategie zostaną skierowane do wdrożenia. Również te mówiące o konieczności podwyższenia wieku emerytalnego.

Zbyt szybkie kończenie życia zawodowego przestawiane jest przez rząd w KPO jako istotny problem, niekorzystanie wpływający na system ubezpieczeń zdrowotnych, rynek pracy oraz gospodarkę. Mimo zapewnień na forum krajowym, że wszystko jest w porządku, kryzysu nie da się już dłużej ukrywać. Dobitnie świadczy o nim wycofanie się z wypłat 14. emerytur oraz wpisanie w Krajowy Plan Odbudowy zamiaru podniesienia wieku emerytalnego.

Podwyższenie wieku emerytalnego – szkolenia zawodowe dla emerytów

Nie da się zostawić wieku emerytalnego na poziomie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn – musi on zostać realnie wydłużony o kilka lat. Plany, jak to zrobić, zostały zaprezentowane w Krajowym Planie Odbudowy.

Tak jak można było dowiedzieć się z wcześniejszych przecieków, początkowo rząd chce przede wszystkim zachęcać świeżo upieczonych emerytów do pozostania na rynku pracy. Pierwszym narzędziem, jakie ma do tego służyć, to powierzona Ministerstwu Rozwoju, Pracy i Technologii Polityka Rozwoju Kompetencji Pracowników 50+.

Cele szczegółowe reformy obejmują (…) zwiększenie adaptacyjności pracowników w wieku 50+ do wymagań rynku pracy pod kątem rozwoju ich kompetencji – wiedzy, umiejętności i postaw warunkujących zdolność do kontynuacji zatrudnienia lub podejmowania nowego zatrudnienia mimo osiągnięcia wieku emerytalnego.

Krajowy Plan Odbudowy

Jej założenia mają być gotowe jeszcze w 2021 roku, a wdrożenie programu przewidziano na III kwartał 2022. Szkolenia mają pomóc seniorom w pozostaniu konkurencyjnym na rynku pracy poprzez zdobywanie umiejętności, niezbędnych do wykonywania nowych zawodów, i skłonić do dłuższej aktywności zawodowej. Pensja, jaką zarobią, będzie wyższa niż emerytura, jaką otrzymają.

Podwyższenie wieku emerytalnego – zachęty podatkowe i emerytalne

Do I kwartału 2025 roku mają z kolei trwać prace nad rozwiązaniami, które mają zniechęcać seniorów do zbyt szybkiego rzucania pracy po osiągnięciu obecnego wieku emerytalnego poprzez odpowiednie rozwiązania fiskalne. Te rozwiązania ma wypracować Ministerstwo Finansów.

Zgodnie za zapisami KPO, nowa polityka fiskalna ma przewidywać automatyczne kierowanie części podatku płaconego przez pracującego emeryta zamiast do budżetu na jego Indywidualne Konto Emerytalne. Wysokość tej specyficznej ulgi nie została podana, w dokumencie zastrzeżono jedynie, że ma ona być na poziomie oferującym realne korzyści dla osób opóźniających przejście na emeryturę.

Założenia reformy podatkowej dla emerytów wyszczególnione w KPO są następujące:

  • automatyczne obniżenie wysokości podatku dochodowego od wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenia dla osób, które osiągnęły prawo do przejścia na emeryturę, jednak zdecydują się na kontynuację zatrudnienia
  • wysokość obniżenia wysokości podatku dochodowego (wartość procentowa obniżki) zostanie wyliczona szczegółowo na etapie opracowywania reformy, jednak zakłada się, że jej wartość będzie uwzględniać realnym poziom gwarantujący oddziaływania na indywidualne decyzje pracowników
  • kwota wynikająca z obniżki podatku dochodowego zostanie automatycznie przekazywana na indywidualne konto emerytalne pracownika powiększając tym samym przyszłą emeryturę – dzięki takiemu rozwiązaniu nie tylko przyszła emerytura będzie wyższa ze względu na wydłużenie okresu składkowego, ale dodatkowo wpływ na jej wysokość będą miały zwiększone składki emerytalne wynikające z obniżenia podatku dochodowego i przeznaczenia uzyskanej w ten sposób kwoty na dodatkowe zasilenie konta emerytalnego
  • ulga podatkowa przysługiwałaby uprawnionemu do emerytury (ale niepobierającemu emerytury) tylko do pierwszego progu podatkowego

W KPO można ponadto znaleźć informacje, że wydłużenie czasu pracy o rok po osiągnięciu wieku emerytalnego zwiększa otrzymywane świadczenie o 8 procent.

Podwyższenie wieku emerytalnego: „osiąganie zmian postaw społecznych”

Równolegle z zachętami fiskalnymi i szkoleniami KPO przewiduje poprawienie jakości usług państwa dla seniorów. Na pierwszym miejscu postawiono modernizację i dofinansowanie systemu ochrony zdrowia, tak by Polacy dłużej cieszyli się kondycją umożliwiającą podejmowanie pracy także po osiągnięciu obecnego wieku emerytalnego.

Prowadzone są obecnie i będą w kolejnych latach działania aktywizujące osoby 50+ - aktywne instrumenty rynku pracy, programy uzupełniania lub zmiany kwalifikacji, profilaktyka zdrowotna, elastyczne formy i sposoby świadczenia pracy, przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu, rozwój kultury organizacji i środowiska pracy bardziej przyjaznych pracownikom starszym, zachęty do dłuższej aktywności na rynku pracy, szkolenia oraz projekty polegające na refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, na którym zatrudniony zostanie bezrobotny powyżej 50 roku życia, czy dopłata do dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej dla bezrobotnego powyżej 50 roku życia.

Krajowy Plan Odbudowy

Rząd wprost przyznał w KPO, że obniżenie wieku emerytalnego z punktu widzenia stabilności państwa było błędem.

Jednym z istotnych wyzwań polskiego rynku pracy jest niski wiek emerytalny (K-60, M-65), co, przy niekorzystnych zmianach demograficznych oznaczać będzie w dłuższej perspektywie pogłębianie się niekorzystnej sytuacji w zakresie dostępności pracowników.

Krajowy Plan Odbudowy

W KPO rządzący zauważają jednak, że wiek osiągnięcie wieku emerytalnego oznacza możliwość, a nie obowiązek, zrezygnowania z pracy. Na tym właśnie i wymienionych wyżej zachętach bazowane ma być „efektywne wydłużenie wieku emerytalnego”, czyli przygotowań do faktycznego podwyższenia granicy wieku uprawniającego do przejścia na emeryturę.

W tym przypadku brak jest dokładnych deklaracji dotyczących terminów – w celach do wykonania w ramach Krajowego Planu Odbudowy rząd wskazuje jednak wprost „stopniowe osiąganie zmian postaw społecznych zwiększających akceptację dla realnego wydłużania wieku emerytalnego, przy zachowaniu regulacji prawnych pozwalających na przechodzenie na emeryturę dla osób chętnych w oparciu o dotychczasowe regulacje”.

Gdy dłuższa praca stanie się powszechna i nie będzie wzbudzać negatywnych odczuć u Polaków, a system ochrony zdrowia będzie lepiej radzić sobie z pomocą dla seniorów, plan będzie mógł wejść w następną fazę: rzeczywiste podwyższenie wieku emerytalnego.

Zwiększenie rzeczywistego wieku emerytalnego musi być jednak rozłożone w czasie i wspierane działaniami na rzecz zwiększenia dostępności i jakości opieki zdrowotnej, w szczególności profilaktyki, wsparcia w zakresie rehabilitacji, psychiatrii oraz geriatrii.

Krajowy Plan Odbudowy

Obniżenie wieku emerytalnego było dla PiS jedną z obietnic wyborczych, dzięki którym formacja doszła do władzy. Partia zobowiązań dotrzymała, co jak sama teraz wskazuje, było błędem przyspieszającym katastrofę demograficzną w Polsce.

500 plus, które miało zwiększyć dzietność, nie spełniło swojej roli: w Polsce rodzi się coraz mniej nowych podatników, którzy po osiągnięciu dorosłości byliby zdolni do dźwigania ciężaru systemu ubezpieczeń społecznych.

Nie chcąc dawać pretekstów do wskazywania, że PiS chce podwyższyć wiek emerytalny, rząd postanowił zrobić to najpierw w sposób miękki, przez zachęty do dłuższej pracy, a gdy się to upowszechni i spowszednieje – podnieść czas pracy zawodowej ogłaszając, że tylko urealnia ją do panujących na rynku warunków.

RadioZET.pl