Zamknij

Pozbawienie praw rodzicielskich - jak wygląda procedura sądowa?

19.12.2018
Aktualizacja: 02.12.2020 19:54
Sąd ogłasza wyrok
fot. Shutterstock

Pozbawienie praw rodzicielskich jest środkiem ingerencji prawa we władzę rodzicielską. Gdy dobro dziecka jest zagrożone, sprawa ta może być wszczęta na wniosek rodziców lub z urzędu, np. po uprzednim poinformowaniu policji o takiej sytuacji. Zobaczcie, jak wygląda cała procedura sądowa.

Każdy rodzic ma prawo do swoich dzieci, dopóki sąd nie orzeknie inaczej. Może się tak wydarzyć w momencie, gdy władza rodzicielska z jakiegoś powodu nie może być wykonywana lub dziecko jest w niebezpieczeństwie, przebywając z matką lub ojcem. Pozbawienie praw rodzicielskich jest oczywiście rzeczą ostateczną. Jej łagodniejszą wersją jest ograniczenie praw rodzicielskich, które może mieć miejsce, gdy dochodzi do rozwodu z orzeczeniem o winie lub rozwodu bez orzekania o winie. Pozbawienie praw rodzicielskich to trudna sytuacja. Jakie są przesłanki ku niej, skutki, a także jakie formalności należy podjąć, gdy uważamy, że ktoś powinien stracić prawa do bycia rodzicem? 

Zobacz także: Od czego zacząć, gdy chcemy wziąć rozwód? Te rzeczy musisz wiedzieć

Pozbawienie praw rodzicielskich - przesłanki

Pozbawienie praw rodzicielskich jest rozpatrywane w trybie nieprocesowym.

O pozbawieniu władzy rodzicielskiej decyduje sąd, kiedy dojdzie do następujących sytuacji:

  • władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody, np. kiedy rodzic odbywa karę pozbawienia wolności, jest przewlekle chory, zaginął),
  • kiedy rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej, np. wykorzystują seksualnie swoje dziecko, nie płacą alimentów, zmuszają dziecko do ciężkiej pracy),
  • rodzice zaniedbują swoje obowiązki względem dziecka, np. zaniedbują dzieci, są uzależnieni od alkoholu lub narkotyków).
  • Pozbawienia praw rodzicielskich jest też możliwe w przypadku, gdy sąd wcześniej ograniczył władzę rodzicielską i umieścił dziecko w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w rodzinie zastępczej.

Zobacz także: Rejestracja w urzędzie pracy - jak to zrobić krok po kroku?

Pozbawienie praw rodzicielskich - wniosek

Wniosek o pozbawienie praw rodzicielskich może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny, np. prokurator czy szkoła, w której uczy się dziecko. Orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej może być wydane jedynie po przeprowadzeniu rozprawy sądowej z udziałem ławników.

Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej należy wnieść do sądu rejonowego, w którego okręgu dziecko ma miejsce zamieszkania, a w braku miejsca zamieszkania do sądu, w którego okręgu dziecko przebywa.

Zobacz także: Jak napisać pozew o alimenty i co warto o nim wiedzieć? Podpowiadamy!

Pozbawienie praw rodzicielskich - skutki

Pozbawienie praw rodzicielskich może dotyczyć zarówno jednego z rodziców, jak i obojga. Rodzic, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej, nie ma prawa do wychowywania dziecka i zarządzania jego majątkiem. Taki rodzic wciąż ma jednak obowiązek płacenia alimentów. Ponadto ma on również prawo widywania się z dzieckiem.

Warto jednak dodać, że istnieje możliwość przywrócenia władzy rodzicielskiej osobie, która ją wcześniej utraciła.

Zobacz także: Jak złożyć wniosek o dowód osobisty dla dziecka? Wszystko, co musisz wiedzieć