Zamknij

Nie będzie pieniędzy na pomoc charytatywną? (Nie)sprawiedliwa reforma PiS

20.01.2022 16:31
Organizacje charytatywne bez wsparcia
fot. Marek BAZAK/East News

Polski Ład jednym pozwoli zaoszczędzić, a innych pozbawi środków do życia. Politycy, aktywiści i samorządowcy alarmują, że na reformie podatkowej Prawa i Sprawiedliwości stracą organizacje charytatywne.

Polski Ład może pozbawić samorządowców części wpływów z PIT. Podwójnie „oberwą” natomiast organizacje pozarządowe, które nie dość, że otrzymają okrojone wsparcie od lokalnych władz, to stracą przez skromniejszy 1 proc. PIT przekazywany przez podatników.

Rząd zadbał o ulgi dla najmniej zarabiających, ale zapomniał o niepełnosprawnych i innych podopiecznych fundacji i organizacji, utrzymujących się dzięki podatkom i finansom samorządów – alarmują politycy. Co na to resort finansów?

Polski Ład a finanse samorządów. 800 milionów zł mniej dla OPP?

Unia Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza przeanalizowała, jaki wpływ na organizacje pozarządowe będzie miała reforma podatkowa Polskiego Ładu. Z dokumentu „Wpływ podatkowych konsekwencji Polskiego Ładu na współpracę jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami samorządowymi” jasno wynika, że z finansami samorządowców i aktywistów za sprawą działań Prawa i Sprawiedliwości może być krucho.

Samorządy to główne źródło finansowania działalności organizacji pożytku publicznego, zaś finanse lokalnych władz uzależnione są od rządu i wpływów z PIT. Pandemiczny 2020 już dał się we znaki samorządom. Zwiększone wydatki w związku z pandemią i niższe wpływy podatkowe uszczupliły ich budżety, przez co także i organizacje charytatywne otrzymały mniej pieniędzy. 

Jak zaznaczają autorzy raportu „dotacje samorządowe są powszechniej wykorzystywane przez organizacje społeczne niż inne publiczne źródła finansowania, jak rządowe czy UE”. Często tego typu dotacje dla fundacji czy organizacji oznaczają „być albo nie być”. Jak wynika z badań, średnio 61 proc. stowarzyszeń i fundacji w Polsce korzysta ze środków samorządowych. Co więcej, w budżecie sektora NGO udział środków z samorządów jest dwa razy wyższy niż z dotacji rządowych. A zatem im mniej pieniędzy z wpływów podatkowych zasili budżet samorządów, tym skromniejsze dotacje dla organizacji.

„Analizy wykazują, że statystycznie rzecz biorąc każde 100 złotych z PIT więcej (lub mniej) w samorządowej kasie przekłada się na wzrost (lub spadek) wydatków na dotacje dla organizacji społecznych o ok. 5,4 zł. Takie założenia, przy przewidywanej skali ubytków w PIT w wyniku realizacji Polskiego Ładu w kwocie niemal 15,4 mld zł oznaczają ubytek w budżetach organizacji pozarządowych nieco ponad 800 milionów złotych” – czytamy w raporcie.

Wyraźny spadek wydatków samorządowych na dotacje dla NGO ujawnia się w warunkach kryzysowych. Taką sytuacją, powodującą gwałtowne pogorszenie finansów JST są reformy Polskiego Ładu 

Unia Metropolii Polskich

Warto nadmienić, że zgodnie z powyższą prognozą wpływy podatkowe samorządów będą niższe przynajmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, kwota wolna od podatku wzrośnie do 30 tys. zł, co oznacza, że osoby z pensją minimalną, których według Danych GUS jest ponad 1,6 mln, nie zapłacą PIT. Niższe wpływy podatkowe to także „zasługa” wyższego drugiego progu podatkowego (120 tys. zł), a także licznych nowych ulg podatkowych (m.in. dla rodzin 4 plus i pracujących seniorów).

Niższe dochody samorządów są realnym problemem dla OPP, ale to nie jedyne zmartwienie zależnych od wpływów z PIT organizacji. Skoro podatnicy odprowadzą niższy podatek, środki z tytułu 1 proc. daniny dla OPP też będą skromniejsze.

„Liczne ulgi podatkowe wprowadzone w Polskim Ładzie będą zapewne oznaczać dużo niższe wpływy organizacji pożytku publicznego z tytułu 1 proc. podatku, a także – być może – niższe wpływy z darowizn w związku z coraz trudniejszą sytuacją gospodarczą (niższe wpływy z 1 proc. OPP odczują w 2023 r.)” – pisze Portal Organizacji Pozarządowych.

1 proc. PIT zagrożony? „Kolejne ofiary Polskiego Ładu”

„Poprzez podwyższenie kwoty wolnej od podatku, wypłaty z 1 proc. mogą być pomniejszone, bowiem, jak zapowiedział rząd, dzięki nowym rozwiązaniom podatkowym 9 mln Polaków przestanie płacić PIT, a blisko 18 mln będzie płacić niższe podatki. Zmniejszenie wpływu z podatku od osób fizycznych doprowadzi więc do uszczuplenia sumy środków składających się na 1 proc.” – pisze w interpelacji do resortu finansów posłanka Katarzyna Osos.

Stracą na tym beneficjenci 1 proc. PIT, w szczególności osoby z niepełnosprawnościami i przewlekle chore, które ze względu na inflację oraz ogromny wzrost cen usług i towarów już dziś płacą o wiele więcej, chociażby za leczenie, rehabilitację i sprzęt 

czytamy w interpelacji

Parlamentarzystka z PO pyta, czy rząd zamierza wprowadzić poprawki do Polskiego Ładu tak, by podopieczni organizacji dobroczynnych na tym nie tracili. Pojawił się też pomysł zwiększenia kwoty, którą podatnik mógłby zamiast do budżetu państwa, przekazać potrzebującym. Na problem uwagę zwrócili też posłowie Polski 2050.

- Negatywne skutki Polskiego Ładu odczuli już rodzice samodzielnie wychowujący dzieci, pracownicy na umowach cywilnoprawnych, 400 tys. emerytów. Niewiele się mówi,  że na Polskim Ładzie stracą również osoby z niepełnosprawnościami i organizacje pożytku publicznego - alarmowała podczas środowego briefingu w Sejmie Hanna Gill-Piątek, przewodnicząca Koła Parlamentarnego Polska 2050.

Posłanka zacytowała rządzących, którzy podkreślali, że dzięki Polskiemu Ładowi w kieszeni podatników zostanie 17 mld zł. - Czyli od 17 mld zł nie odpiszemy 1 proc. podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego. Organizacje pożytku publicznego stracą na tym miliony złotych – dodała.

Ada Porowska, ekspertka Instytutu Strategie 2050 oraz prezeska Kamiliańskiej Misji Pomocy Społecznej mówiła, że 9 mln Polaków z najniższym dochodem nie przeznaczy 1 proc. PIT na OPP, gdyż w ogóle nie zapłaci podatku. - A to właśnie osoby z najmniejszymi dochodami przeznaczały 1 proc. z podatku PIT na organizacje pożytku publicznego, żeby pomagać skutecznie osobom ubogim, starszym, dzieciom, zwierzętom, walczyć o prawa nas wszystkich. Wiem to doskonale jako osoba od 16 lat pracująca w organizacji pożytku publicznego - mówił Ada Porowska.

Resort finansów zapewnia, że na OPP nie stracą na Polskim Ładzie. Ministerstwo przypomniało, że w minionym roku 1 proc. podatku zasilił konta fundacji dobroczynnych kwotą 972,7 mln. zł. W bieżącym roku 1 proc. podatku będzie wyliczony na podstawie zarobków z 2021 roku. Polski Ład nie będzie miał zatem wpływu na ten transfer.

Schody mogą zacząć się w 2023 roku, ale jak zapewnia MF, organizacje nie powinny być stratne.

Przyjmując za podstawę zakładaną realizację dochodów z podatku PIT z ustawy budżetowej na 2022 rok,  w 2023 roku OPP powinny otrzymać środki z rozliczenia za 2022 rok w wysokości około miliarda złotych czyli nie mniej a więcej środków niż w tym roku 

Ministerstwo Finansów

Resort dodał, że jest otwarty na dialog, by „wypracować rozwiązania na kolejne lata”. Nie wyklucza także rekompensat dla tych beneficjentów 1 procenta PIT, którzy przez Polski Ład mogliby dostać mniej.

RadioZET.pl