Jak wygląda sytuacja kobiet na rynku pracy w Polsce?

Olga Papiernik
08.03.2018 10:51
kobiety w pracy
fot. East News

Polska utrzymała 9. miejscu rankingu "Women in Work Index 2018", analizującym sytuację kobiet na rynku pracy w 33 krajach OECD, wynika z raportu PwC. 

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - Biznes na Facebooku

- W ciągu ostatnich 16 lat, czyli od 2000 r., kiedy powstało pierwsze zestawienie, Polska awansowała aż o 10 miejsc i jest to jeden z najlepszych wyników w całym OECD, oprócz Luksemburga i Izraela. Zmniejszyliśmy różnicę w poziomie zatrudnienia kobiet i mężczyzn, a zdecydowana większość pań pracuje na pełen etat. Także pay gap w Polsce jest jednym z najniższych i wynosi 7%, choć oczywiście życzylibyśmy sobie, by nie było go wcale. Wszystkie te dobre informacje nie oznaczają jednak, że nie mamy już nic do zrobienia. Powinniśmy nadal wzmacniać przedsiębiorczość kobiet, pracować nad zwiększeniem ich udziału w zarządach i radach nadzorczych firm, a także budować stabilną i odpowiedzialną politykę prorodzinną, która nie wyklucza kobiet z rynku pracy z powodu macierzyństwa - tu widzę nie tylko ogromną rolę państwa, ale też pracodawców - powiedziała partner w PwC, lider zespołu Digital &Technology Anna Sieńko.

Tradycyjnie na pierwszych miejscach zestawienia znalazły się kraje nordyckie: Islandia, Szwecja i Norwegia. Stawkę zamykają Meksyk, Korea Płd. i Chile. Z regionu Europy Środkowo-Wschodniej, oprócz Polski, w pierwszej 10-tce znalazła się jeszcze Słowenia (5. lokata), podano także. Przed Polską na 8 pozycji uplasowała się Finlandia, a pierwszą dziesiątkę zamyka Kanada.

Sytuacja kobiet na polskim rynku pracy się polepsza

"Polska od 2000 r. awansowała w tym zestawieniu z 19. na 9. miejsce. To jeden z najszybszych wzrostów - podobnymi mogą pochwalić się jedynie Luksemburg (z 23. na 7.) oraz Izrael (z 26. na 14.). Z kolei największe spadki zanotowały Portugalia (z 5. na 18.) i Stany Zjednoczone (z 9. na 21.)" - czytamy w komunikacie.

Z raportu wynika, że różnica w poziomie wynagrodzenia kobiet i mężczyzn, czyli tzw. pay gap w Polsce wynosi 7% wobec średniej OCED na poziomie 16%. Wynik Polski jest czwartym najlepszym wynikiem spośród krajów OECD - znaleźliśmy się za Luksemburgiem (4%), Grecją i Belgią (po 6%).

Wskaźnik aktywności zawodowej kobiet na rynku pracy zwiększył się o 2% od 2000 roku i w obecnej edycji (dane za 2016 r.) wynosi 62%, przy średniej dla OECD na poziomie 69%.

Index PwC "Women in Work Index" jest średnią ważoną wskaźników takich jak: różnica w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn, stopa bezrobocia wśród kobiet, bezpieczeństwo zatrudnienia, forma zatrudnienia (pełny lub niepełny etat). Tegoroczna edycja raportu obejmuje dane za 2016 rok.

Kobiety stanowią34% wyższej kadry kierowniczej w polskich firmach

Kobiety stanowią 34% wyższej kadry kierowniczej w polskich firmach, a 7% przedsiębiorstw nie zatrudnia Polek na wysokich stanowiskach, wynika z badania "Women in Business" przeprowadzonego przez Grant Thornton. Największy udział kobiet w biznesie odnotowano w krajach Azji Południowo-Wschodniej (47% w Filipinach, 43% w Indonezji, 42% w Tajlandii), najniższy w Japonii (5%) i Australii (15%).

Kobieta na stanowisku kierowniczym w Polsce to coraz częstszy widok

"Kobiety na stanowiskach kierowniczych to niemalże norma w polskich firmach - jedynie 7% rodzimych przedsiębiorców nie zdecydowało się powierzyć paniom kluczowych funkcji. To bardzo dobry wynik, jeden z najlepszych na świecie - dla porównania we Francji firm niezatrudniających kobiet na wyższych stanowiskach kierowniczych jest 21%, w Wielkiej Brytanii 25%, a w Niemczech aż 33%. Polskie firmy nie powinny jednak osiadać na laurach - jak pokazywały nasze zeszłoroczne badania (opublikowane 8 marca 2017 r.), pomimo wysokiego udziału kobiet w ogólnej kategorii wyższej kadry kierowniczej nadal mało jest w polskich firmach kobiet na najwyższych stanowiskach - prezesem zarządu tylko w 8% przypadków była kobieta" - czytamy w komunikacie.

- Choć nadal większość najwyższych stanowisk w polskich firmach zajmują mężczyźni, a nie kobiety, to na tle świata i tak polski biznes wydaje się mocno sfeminizowany. Możemy być pod tym względem stawiani za wzór dla innych krajów. Kobieta w zarządzie to właściwie norma, tymczasem w Japonii - raczej rzadkość - powiedziała dyrektor ds. potencjału ludzkiego w Grant Thornton Katarzyna Nowaczyk.

Grant Thornton zbadał też, w jaki sposób przedsiębiorcy dbają o zapewnienie równouprawnienia. Najbardziej popularne w polskich firmach są działania mające pomóc kobietom godzić karierę z rolą matki: aż 80% przebadanych firm w Polsce oferuje pracownikom możliwość pracy na część etatu, a 78% umożliwia pracę w elastycznych godzinach pracy. Polscy pracodawcy bardzo rzadko natomiast wprowadzają parytety, rzadko uzależniają bonusy zarządów od wskaźników dotyczących równości płci firmie i rzadko udostępniają publicznie te wskaźniki - wszystkie te trzy narzędzia stosuje tylko 4% pracodawców w Polsce.

Ponad połowa polskich przedsiębiorców odpowiedziała, że biznes powinien sam (lub przy minimalnym udziale państwa) dbać o równouprawnienie w firmach. Z kolei najważniejszą dla pracodawców motywacją do dbania o równe traktowanie kobiet i mężczyzn jest chęć przyciągnięcia i utrzymania pracowników. Zdaniem przedsiębiorców to stereotypy na temat ról płciowych są największą barierą dla działania na rzecz równości w miejscu pracy, podano również.

- Kobiety w Polsce są coraz bardziej aktywne zawodowo. Sprzyjają temu rosnące kwalifikacje, dogodne warunki pracy czy rozwiązania instytucjonalne. Największym wyzwaniem, z którymi musimy się zmierzyć, są stereotypy, wyznaczające społeczny podział ról i związaną z nimi presję otoczenia. Ważną rolę w zakresie pokonania barier mogą odegrać same firmy - pracodawcy, kształtujący kulturę organizacji oraz wdrażający rozwiązania na rzecz równości płci - podsumowała partner w Zespole Business Consulting, Grant Thornton Jolanta Jackowiak.

W Polsce poza rynkiem pracy jest 34% kobiet; średnia UE: 29%

W Polsce poza rynkiem pracy jest 34% kobiet w wieku 20-64 lat wobec średniej unijnej wynoszącej 29%. Jednocześnie dla ponad połowy z nich istotnym czynnikiem ułatwiającym wejście na rynek pracy byłaby możliwość korzystania z elastycznego czasu pracy, wynika z nowego raportu Deloitte "Ukryty potencjał polskiego rynku pracy. Kobiety nieaktywne zawodowo", przygotowanego na zlecenie Coca-Cola w ramach Forum Rynku Pracy Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.

"Blisko 4 mln Polek w wieku 20-64 lat, które są bierne zawodowo, czyli nie pracują, stanowi realny potencjał polskiej gospodarki. Większość z nich zajmuje się m.in. domem, czy opiekuje się innymi członkami rodziny. Ta liczba stanowi 34% kobiet w tym wieku, z czego zaledwie 4 pkt proc. z nich jest w kontakcie z urzędami pracy. Odsetek biernych zawodowo jest w Polsce wyższy od średniej unijnej. Przeciętnie w krajach Unii Europejskiej, 29% kobiet jest poza rynkiem pracy" - czytamy w komunikacie poświęconym raportowi.

Dla ponad połowy zapytanych respondentek istotnym ułatwieniem byłaby możliwość korzystania z elastycznego czasu pracy. Podobny odsetek kobiet chciałby mieć możliwość pracy z domu, a prawie jedną trzecią interesowałaby praca w niepełnym wymiarze godzin.

- Przedsiębiorcy popierają zmiany na rynku pracy zmierzające do popularyzacji elastycznego czasu pracy. Rynek pracy w wielu obszarach ewaluuje w stronę pracy zdalnej, kontraktowania kompetencji lub konkretnych usług i potrzeba elastycznego czasu pracy wpisuje się w ten trend. Ważne też, aby wprowadzone zostały rozwiązania systemowe, pozwalające łatwiej godzić role zawodowe i rodzinne - powiedział wiceprezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Marcin Nowacki.

Dodał, że m.in. w tym celu powołane zostało Forum Rynku Pracy ZPP, zespół tematyczny, którego obszarem zainteresowania i działalności jest rynek pracy. Działalność Forum skupia się wokół dwóch segmentów - legislacji oraz edukacji i komunikacji.

- Stoimy przed wyzwaniem zaktywizowania ogromnej grupy, posiadającej wielki, niewykorzystany dotąd potencjał i możliwości. Na zwiększeniu aktywności zyskają wszyscy - kobiety, zwiększając swoje kompetencje - pracodawcy, ponieważ w obliczu problemów demograficznych i spadku liczby osób w wieku produkcyjnym zyskają wartościowych pracowników. A także cała polska gospodarka, bo jak pokazuje badanie, więcej pracujących kobiet to wyższy wzrost gospodarczy - wskazała dyrektor ds. komunikacji i kontaktów zewnętrznych w Coca-Cola Poland Services Anna Solarek.

Będąc poza rynkiem pracy, kobiety nie przestają wierzyć w siebie - 52% biernych zawodowo kobiet uważa, że znalazłaby pracę w momencie, w którym zaczęłyby jej szukać. Wsparcie na samym początku drogi zawodowej jest bardzo ważne, dlatego w ramach globalnego zobowiązania 5by20, w październiku 2016 r. Coca-Cola w partnerstwie z Fundacją Sukcesu Pisanego Szminką zainaugurowała program "Sukces TO JA". Jego celem jest zwiększenie aktywności zawodowej kobiet poprzez dostarczenie im praktycznej wiedzy z zakresu kreowania kariery oraz tworzenia własnego biznesu. Podczas dwóch edycji programu, poprzez kursy online oraz bezpośrednie spotkania z trenerami udało się już przeszkolić ponad 9 700 kobiet w całej Polsce, podano także w materiale.

Badanie Deloitte "Ukryty potencjał polskiego rynku pracy. Kobiety nieaktywne zawodowo" jest rozwinięciem opublikowanego w 2017 r. raportu "Praca i przedsiębiorczość kobiet - potencjał do wykorzystania w Polsce".

- Spożytkowanie niewykorzystanych dotąd zasobów pracy to obecnie główne wyzwanie polskiego rynku pracy, dlatego tak istotne było dla nas, aby pogłębić badanie sprzed roku i rozpoznać kluczowe bariery nieaktywności zawodowej kobiet. Tym razem postanowiliśmy też spojrzeć na kobiety w przekroju regionalnym i okazało się, że powody bierności zawodowej, a także oczekiwania finansowe oraz postrzeganie roli społecznej kobiety różnią się m.in w zależności od ich miejsca zamieszkania - powiedziała lider zespołu ds. analiz ekonomicznych Deloitte Julia Patorska.

16 marca w Sejmie RP odbędzie się konferencja "Konstytucja dla biznesu - czy jest w niej miejsce dla kobiety? Potencjał gospodarczy i przedsiębiorczość kobiet w Polsce". Podczas debaty zostanie także zaprezentowany cały raport Deloitte'a. Honorowy patronat nad konferencją w Sejmie objęła Minister Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz, podano także w komunikacie.

Liczba wolnych miejsc pracy spadła do 117,8 tys.

Liczba wolnych miejsc pracy wyniosła 117,8 tys. w końcu IV kwartału 2017 r. i była niższa o 13,4 tys., tj. o 10,2%, niż kwartał wcześniej, podał Główny Urząd Statystyczny (GUS). W porównaniu z IV kw. 2016 r. liczba wolnych miejsc pracy wzrosła o 39,8 tys., tj. o 51,1%.

W końcu IV kw. br. nie obsadzonych było jeszcze 24,4 tys. nowo utworzonych miejsc pracy. W IV kwartale 2017 roku utworzono o 10,8% mniej nowych miejsc pracy w porównaniu z poprzednim kwartałem i o 19,5% więcej niż w IV kwartale roku poprzedniego, podano w komunikacie.

W okresie IV kwartału 2017 roku zlikwidowano o 0,8% więcej miejsc pracy niż w III kwartale 2017 r., i o 2,9% więcej niż w IV kwartale roku 2016 roku, podał również GUS.

"Liczba wykazanych wolnych miejsc pracy na koniec IV kwartału 2017 r. wyniosła 117,8 tys. Wolne miejsca pracy koncentrowały się głównie w sektorze prywatnym (87,2%) oraz w jednostkach o liczbie pracujących powyżej 49 osób (46,3%)" - czytamy w komunikacie.

Najwięcej wolnych miejsc pracy zanotowano w jednostkach prowadzących działalność w zakresie przetwórstwa przemysłowego (25,6%), handlu; napraw pojazdów samochodowych (15,7%) oraz budownictwa (15,2%). W IV kwartale jednostki dysponujące wolnymi miejscami pracy najczęściej poszukiwały robotników przemysłowych i rzemieślników (28,1%), operatorów i monterów maszyni urządzeń (17,1%) oraz specjalistów (15,9%), podano także.

W 2017 roku utworzono o 12,2% (75,4 tys.) więcej miejsc pracy w porównaniu z 2016 r. Nowe miejsca pracy zostały utworzone najliczniej w zbiorowości podmiotów zatrudniających do 9 osób (47,7%).

Gdzie powstało najwięcej nowych miejsc pracy?

"Najwięcej nowych miejsc pracy powstało w województwie mazowieckim - 150,5 tys. (21,7%), śląskim - 81,4 tys. (11,7%) oraz wielkopolskim - 75,1 tys. (10,8%). Najmniej nowo utworzonych miejsc pracy wystąpiło w województwie opolskim - 13,2 tys. (1,9%), lubuskim - 14,3 tys. (2,1%) oraz świętokrzyskim - 15,2 tys. (2,2%)" - czytamy dalej.

Według Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), stopa bezrobocia mierzona według Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) wynosiła w IV kw. 2017 r. 4,5% wobec 4,7% w poprzednim kwartale.

ISBnews/OP