Zamknij

O ile niższy byłby VAT, gdyby nie było 500 plus?

15.09.2021 17:06
dziecko i banknot 500 zł
fot. MONKPRESS/East News

Sfinansowanie podwyżek dla pracowników systemu ochrony zdrowia oznaczałyby konieczność podniesienia VAT o 13 punktów procentowych, do 36 procent. Trzeba się zapytać, czy Polacy chcieliby płacić takie podatki – stwierdziło Ministerstwo Zdrowia. Utrzymując się w tej samej retoryce i tonie, zapytaliśmy o ile obniżyłaby VAT likwidacja 500 plus. Czy Polacy woleliby taką niższą stawkę?

500 plus nie działa – cele demograficzne, jakie zostały postawione wraz z uruchomieniem świadczenia, nie zostały osiągnięte. Przyznał to nawet premier Mateusz Morawiecki. Program jest jednak ogromnym sukcesem wyborczym, w związku z czym nie ma w Polsce polityków, którzy podpisaliby się pod jego zlikwidowaniem. Oznaczałoby to natychmiastową utratę poparcia i głosów.

Program pochłania rocznie 40 mld zł wpłacanych do budżetu przez podatników. Według wyliczeń rządu, na podwyżki dla pracowników systemu ochrony zdrowia trzeba byłoby przeznaczyć 100 mld zł. Minister zdrowia Adam Niedzielski podał, że żeby zdobyć taką kwotę, należałoby podnieść podatek VAT o 13 punktów procentowych, do stawki wynoszącej 36 procent. Wypowiedź ta miała na celu zantagonizowanie opinii społecznej przeciwko postulatom pracowników medycznych. Postanowiliśmy odwrócić pytanie i zadać w następujący sposób: o ile spadnie VAT, jeśli przestanie się wypłacać 500 plus?

Likwidacja 500 plus. O ile niższy mógłby być VAT?

Pracownicy systemu ochrony zdrowia zbuntowali się przeciwko warunkom pracy oraz wypłacanej im płacy. Rozpoczęli protest, w ramach którego domagają się między innymi podwyżek wynagrodzeń. Postulaty zostały przekazane Ministerstwu Zdrowia, które jednak nie chce słyszeć o ich spełnieniu.

Zdaniem resortu, oczekiwania protestujących są „nierealne”. Żeby przekonać do swoich racji, minister zdrowia Adam Niedzielski postanowił powiązać kwestię podwyżek z wysokością podatku VAT.

Medycy oczekują, że poniesiemy te koszty od razu, nie w przyszłych latach. 100 mld złotych to ponad połowa rocznych wpływów z VAT. Żeby więc zrealizować postulat medyków i zapewnić im wyższe płace, podatek ten musiałby wzrosnąć z 23 do 36 procent.

Adam Niedzielski

Resort wyliczył, że podwyżki dla pracowników systemu ochrony zdrowia kosztowałyby budżet 100 mld zł rocznie. Szczegóły wyliczeń nie zostały podane, trudno więc się do nich odnieść. Warto tylko wspomnieć, że według oficjalnych danych w Polsce jest niecałe 400 000 pracowników systemu ochrony zdrowia. Gdyby cała suma wspomniana przez Adama Niedzielskiego miała zostać przeznaczona na podwyżki, oznaczałoby to wzrost zarobków o przeciętnie 250 000 zł rocznie.

Pozostając przy toku rozumowania zaprezentowanym przez szefa resortu zdrowia zadaliśmy dr Sławomirowi Dudkowi, głównemu ekonomiście Forum Obywatelskiego Rozwoju, następujące pytanie: o ile obniżyłaby VAT likwidacja kosztującego 40 mld zł rocznie programu 500 plus?

Stosując proporcje z wyliczeń Ministerstwa Zdrowia, koszt 500 plus to ponad 5 punktów procentowych bazowej stawki VAT. Czyli bazowy VAT mógłby być zmniejszony do około 18 procent.

dr Sławomir Dudek

Podstawowa stawka podatku od wartości dodanej wynosiła w Polsce 22 procent. Została podniesiona tymczasowo na lata 2011-2013, obowiązywanie wyższej stawki jest jednak systematycznie przedłużane. W ostatnich latach przez rząd PiS.

Gdyby wpływy z VAT nie musiały finansować 500 plus, podatek można byłoby obniżyć do 18 procent. Oznaczałoby to widoczne i zauważalne obniżki cen. Do zakupów wartych 100 zł netto państwo dodawałoby od siebie nie nawet 23 zł, jak obecnie, lecz 18 zł. 5 zł zostałoby w kieszenie podatnika, co śmiało można byłoby nazwać „najwyższą w historii obniżką podatku”.

RadioZET.pl