Zamknij

Luka w VAT. Co mówią politycy, a co ekonomiści?

24.02.2021 20:49
Spór o lukę w VAT
fot. Piotr Molecki/East News

Nieuczciwi przedsiębiorcy zalegają Skarbowi Państwa 85 mld zł z tytułu niezapłaconego VAT-u. Urzędnicy próbują ściągać zaległości, ale nie zawsze im się to udaje, bo oszuści podatkowi działają na skalę międzynarodową. Mimo to w ostatnim roku wzrosły wpływy z VAT. Rząd uważa to za swój sukces, opozycja próbuje go podważać, ekonomiści sprawdzają fakty, a redakcja Radio ZET Biznes prezentuje wszystkie punkty widzenia.

Podatki, zmniejszenie luki w VAT oraz uszczelnianie systemu ściągalności danin to cele rządu, które mają doprowadzić do zwiększenia środków w budżecie państwa. Finalnie są one przeznaczane m.in. na świadczenia społeczne. Zdaniem obecnej ekipy rządzącej, dzięki pieniądzom uzyskanym z podatków, wypłacane jest m.in. 500 plus, a także trzynasta i czternasta emerytura. Ile pieniędzy z tego tytułu wpływa do budżetu?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Czym jest luka VAT i co o niej myślą politycy, a co ekonomiści
  • Jakie są cztery kłamstwa VAT-owskie rządu
  • Z jakiego powodu premier twierdzi, że rząd PIS pokonał mafie VAT-owskie, którym przychylne miało być PO
  • Kto nazwał wypowiedź Mateusza Morawieckiego "Kłamstwem, popisem haseł retorycznych i polemiką z mediami"
  • Więcej takich artykułów znajdziesz w dziele "BIZNES" na stronie Radia ZET

Podatki. Minister finansów o luce w VAT

Luka VAT to różnica między kwotą, która wpływa do budżetu państwa z tytułu podatku od towarów i usług, a sumą która zgodnie z prawem powinna się tam znaleźć. Skąd się bierze ta różnica? Oszuści podatkowi oraz mafie VAT-owskie łączą siły, aby w nielegalny sposób uniknąć płacenia podatków. W efekcie Skarb Państwa staje się biedniejszy o niewpłacone kwoty. Suma, która nie znalazła się w budżecie państwa, a powinna, nazywana jest luką VAT.

Tadeusz Kościński, stojący na czele Ministerstwa Finansów uważa, że wpływy z podatku VAT do budżetu państwa były w styczniu tego roku o prawie 6 proc. wyższe niż rok wcześniej.

- Nasza luka VAT spadła przez ostatnich kilka lat przynajmniej o połowę, jesteśmy teraz w czołówce państw europejskich z najniższą luką - dodał minister finansów Tadeusz Kościński.

Luka VAT. Tadeusz Kościński o zwiększeniu wpływów do budżetu

Minister finansów, funduszy i polityki regionalnej powiedział w Polskim Radiu, że jeszcze pięć lat temu luka VAT w Polsce wynosiła ok. 22-24 proc. Podkreślił, że niezależne instytucje, takie jak Komisja Europejska, szacują że nasza luka VAT spadła przez ostatnie kilka lat przynajmniej o połowę. Jego zdaniem jesteśmy teraz poniżej średniej w Europie. Tylko w ostatnim roku wpływy z VAT-u wyniosły ok. 185 mld zł.

Lukę powodują oszuści podatkowi i korporacje mafijne, ten problem dotyczy całej Europy. Premier Mateusz Morawiecki zaznaczył, że w latach 2015-2020 przychody z VAT wzrosły o blisko 50 proc. „Skutecznie walczyliśmy z mafiami vatowskimi i dzięki tym środkom wsparliśmy polskie rodziny i tysiące inwestycji w całej Polsce. Odbudowaliśmy elementarną konkurencyjność na rynku.

Z prezentacji Kancelarii Premiera Rady Ministrów wynika, że w latach 2008-2015 suma luk VAT wyniosła 259,2 mld zł - tyle, ile koszt budowy ponad 47 tys. żłobków, czy koszt wysokiej klasy instalacji fotowoltaicznej dla 6,5 mln domów w Polsce.

Podczas środowego (24 lutego) wystąpienia w Sejmie premier Mateusz Morawiecki powiedział, że Platforma Obywatelska w 2011 r. podniosła podatek VAT, dopuściła się zaboru OFE, podniesienia wieku emerytalnego.

W taki sposób PO łatała dziurę po wygenerowanej przez siebie luce w VAT, którą pokazuje KE i inne instytucje z całego świata, z całej Europy. W czasach rządów Zjednoczonej Prawicy obniżyliśmy VAT na kilkaset artykułów. Poprzez uszczelnienie, poprzez pogonienie mafii VAT-owskich wpływy do budżetu wzrosły o prawie 50 proc.

Mateusz Morawiecki, Premier RP

Szef rządu mówił, że tylko w 2017 roku wpływy z podatku VAT wzrosły o 30 mld zł, czyli o tyle samo, co w ciągu całych ośmioletnich rządów Platformy Obywatelskiej.

Mario Puzo odnotował, że niestety bandyci w białych kołnierzykach potrafią więcej ukraść, więcej złego zrobić czasami, niż tysiąc facetów z pistoletami. I tak było w czasach Platformy Obywatelskiej. Bandyci w białych kołnierzykach, z teczką, kradli na potęgę podatek VAT

Mateusz Morawiecki, Premier RP

Premier stwierdził, że "VAT w ciągu 5 lat urósł o około 47, blisko 48 proc., i to z rokiem licząc 2020, rokiem kryzysu stulecia, ale to podatek CIT urósł powyżej 54 proc., podatek PIT powyżej 46 proc., więc jest jakaś prawidłowość". Dodał, że to Zjednoczona Prawica, która "stara się zastosować najlepsze, najbardziej właściwe instrumenty do polityki fiskalnej, odnosi taki sukces".

Opozycja o luce w VAT

Innego zdania o luce w VAT jest opozycja. Lider PO Borys Budka nazwał słowa Mateusza Morawieckiego kłamstwem, popisem haseł retorycznych i polemiką z mediami.

Pan dokonał rzeczy niemal niemożliwej, skłamał pan więcej razy niż jest dziur w pana oświadczeniu majątkowym. Dzisiaj pan próbuje przykryć swoją nieudolność, pan próbuje przykryć to, że nie potraficie sformułować planu odbudowy, że 250 mld zł, potrzebnych polskiej gospodarce, służbie zdrowia, może przepłynąć wam przez ręce

Borys Budka, lider PO

Szef klubu Lewicy Krzysztof Gawkowski poparł wypowiedź Borysa Budki. Opozycja mówi jednym głosem.

Luka Morawieckiego - to jest prawda o pana rządzie; nie luka VAT-owska. Wmawiacie, że 500 plus jest, bo wy to załatwiliście; nieprawda - cała Polska się na to złożyła. Powiedzcie prawdę, pieniądze, które są w budżecie, to nie są pieniądze Morawieckiego ani pana rządu, to są pieniądze obywateli i obywatelek Rzeczypospolitej i nich pan nie kłamie na tej mównicy

Krzysztof Gawkowski, Szef Klubu Lewicy

Z kolei Stefan Krajewski (PSL) wnioskował o odroczenie posiedzenia Sejmu, zwołanie Konwentu Seniorów i informacje na temat rządowego planu odbudowy Polski po epidemii koronawirusa.

Luka VAT okiem ekonomistów

Politycznej dyskusji przysłuchuje się Mateusz Walewski, główny ekonomista banku BGK. Na swoim profilu na Twitterze napisał „Nie wiem czemu tyle sił wkłada się w to by zdyskredytować sukces jakim było bardzo szybkie w skali europejskiej redukowanie luki VAT w Polsce w latach 2016-2019? Jak szybkie na tle innych krajów pokazują załączone wykresy ze studium dla Komisji Europejskiej.

Ekspert nazwał spadek wysokości luki VAT-owskiej „faktem niezaprzeczalnym”.

Ta luka w ciągu kilku lat - jak informuje Komisja Europejska - z ponad 20 do mniej niż 10 proc. teoretycznych wpływów podatkowych. To był jeden z najszybszych spadków notowanych w UE

Mateusz Walewski, główny ekonomista banku BGK

Co wpłynęło na poprawę ściągalności VAT? Zdaniem głównego ekonomisty BGK przyczyniły się do tego reformy instytucji skarbowych, informatyzacja i uruchomienie specjalnych mechanizmów. Wymienił m.in. Jednolity Plik Kontrolny (JPK) czy mechanizm podzielonej płatności (split payment). Walewski zwrócił także uwagę, że zwiększenie ściągalności podatku VAT od przedsiębiorców, to też efekt ograniczenia szarej strefy, ograniczenia działań mających na celu wyłudzenie zwrotu tego podatku.

Z kolei Sławomir Dudek, główny ekonomista Forum Obywatelskiego Rozwoju popiera argumenty opozycji i oskarża rząd, że przynajmniej czterokrotnie mijał się z prawdą w sprawie luki VAT. Wieloletni dyrektor w Ministerstwie Finansów punktuje rząd w trakcie wywiadu w Studiu Biznes.

Sławomir Dudek podkreśla, że widzi cztery kłamstwa VAT-owskie po stronie obecnego rządu. Wymienił je w rozmowie w Studiu Biznes:

"Pierwsze kłamstwo: Nie złapano za rękę żadnej mafii VAT-owskiej.

Drugie kłamstwo: Nawet jeśli uznamy, że luka VAT jest dobrym miernikiem to pokazuje ona, że co najwyżej 1/5 obietnic wyborczych została z tego sfinansowana, więc nadal brakuje 80 proc, stąd podwyżki podatków.

Trzecie kłamstwo: Nie można sobie wyliczać, że jakieś 260 mld zł ukradziono, bo gdyby stosować ten sam rachunek to przez dwie kadencje obecnego rządu ta suma będzie podobna

Czwarte kłamstwo: Nie można pokazywać jako miernika uszczelniania całkowitego przyrostu VAT-u."

RadioZET.pl/PAP/PolskieRadio/StudioBiznes