Zamknij

Kandydaci na Rzecznika Praw Obywatelskich. Co o nich wiemy?

15.04.2021 13:57
kandydaci na RPO
fot. Jakub Kaminski/East News

Przed parlamentem czwarte podejście do wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich. Kandydatów jest trzech: Bartłomiej Wróblewski, prof. Sławomir Patyra oraz Piotr Ikonowicz.

  1. Bartłomiej Wróblewski, kandydat PiS
  2. Prof. Sławomir Patyra, kandydat Koalicji Polskiej i Koalicji Obywatelskiej
  3. Piotr Ikonowicz, kandydat Lewicy

Rzecznik Praw Obywatelskich może zostać wybrany przez parlamentarzystów jeszcze 15 kwietnia. Kto zostanie następcą Adama Bodnara, którego kadencja upłynęła we wrześniu ubiegłego roku?

Kandydatami na to stanowisko są: poseł PiS Bartłomiej Wróblewski, zgłoszony przez kluby KO i Koalicji Polskiej prawnik, prof. Sławomir Patyra oraz zaproponowany przez Lewicę działacz społeczny Piotr Ikonowicz. Co wiemy o każdym z nich? Czym dla pracowników, przedsiębiorców, obywateli odznaczyli się kandydaci na RPO?

Bartłomiej Wróblewski, kandydat PiS

Bartłomiej Wróblewski to poseł Prawa i Sprawiedliwości, z wykształcenia prawnik. W 2010 roku rozpoczął pracę jako konstytucjonalista w Biurze Prawa i Ustroju Kancelarii Prezydenta RP. Rok później bezskutecznie startował do Senatu jako bezpartyjny polityk. Dopiero wstąpienie w szeregi Prawa i Sprawiedliwości w 2013 roku pozwoliło Wróblewskiemu rozwinąć skrzydła w polityce.

Polityk objął mandat radnego i działał w samorządzie w powiecie poznańskim. W 2015 roku z polityki lokalnej z powodzeniem przeszedł do sejmowych ław.  Jako poseł angażował się w prace w Komisji Ustawodawczej, Komisji do Spraw Unii Europejskiej, Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach.

Polityk ma na swoim koncie także prowadzenie kilkunastu punktów bezpłatnej pomocy prawnej w powiecie poznańskim. Bardziej niż w sprawy biznesu, angażował się w kwestie społeczne. To właśnie Wróblewski w 2017 roku opracował wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP ustawy antyaborcyjnej w części dotyczącej aborcji ze względu na poważne wady płodu. Choć wniosek wówczas wycofano, temat (również za sprawą polityka) wrócił do Trybunału, który ostatecznie zdecydował o niezgodności wspomnianego zapisu z Konstytucją.  

Kandydat na stanowisko RPO został w 2020 roku chwili zawieszony zawieszony w prawach członka partii za złamanie dyscypliny klubowej. O co poszło? Wróblewski zagłosował przeciwko słynnej „piątki dla zwierząt”, nad którą ostatecznie PiS zawiesił prace.

Sejmowa komisja sprawiedliwości i praw człowieka pozytywnie zaopiniowała kandydaturę posła Bartłomieja Wróblewskiego na Rzecznika Praw Obywatelskich. Jak mówił kandydat PiS, priorytetem dla niego będą działania na rzecz wykluczonych i dyskryminowanych. Przed komisją sejmową mówił m.in. o prawach kobiet, w tym w kwestii zrównania płac, prawach więźniów, czy ojców, którym odebrano możliwość kontaktu z dziećmi. Wskazał również działania na rzecz praw polskiej wsi.

- Jeśli zostanę wybrany na RPO będę działał ponadpartyjnie, ponieważ RPO nie jest od stawania po stronie rządu, ale tez nie po stronie opozycji. Uważam, ze ten urząd powinien być apolityczny i aideologiczny – mówił kandydat PiS.

Prof. Sławomir Patyra, kandydat Koalicji Polskiej i Koalicji Obywatelskiej

Prawnik Sławomir Patyra jest m.in. wykładowcą Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Posłanka Agnieszka Hanajczyk o kandydacie partii pisze w następujących słowach:

To znakomity prawnik z UMCS w Lublinie i idealny kandydat do tej funkcji. Profesora Patyrę można krótko opisać trzema przymiotnikami: apolityczny, merytoryczny, zaangażowany społecznie”.

Patyra jest dr. hab. nauk prawnych oraz profesorem i prodziekanem Instytutu Nauk Prawnych Wydziału Prawa i Administracji UMCS oraz profesorem Katedry Teorii i Historii Prawa Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Technologicznego i Humanistycznego w Radomiu. Należy także do zarządu Polskiego Towarzystwa Prawa Konstytucyjnego.

Robert Kropiwnicki podczas wspólnej konferencji prasowej z Krzysztofem Paszykiem z PSL powiedział, że kandydat ten „jest gwarantem, że konstytucja będzie mówiła swoim głosem, nie głosem polityków.”

- Gdy prof. Ewa Łętowska obejmowała funkcję RPO, miałem 17 lat. Potrafiła wynieść tę instytucje na poziom instytucji cieszącej się zaufaniem społecznym, co nie było takie łatwe w tamtych czasach, musiała budować standardy. Ostatnia kadencja Adama Bodnara musiała te standardy chronić. To, co mogę zadeklarować, to to, że chciałbym równie skutecznie jak dotychczasowi rzecznicy chronić wolności i prawa człowieka w Polsce – mówił kandydat KP i KO w rozmowie z „Wyborczą”.

Piotr Ikonowicz, kandydat Lewicy

Piotr Ikonowicz to działacz społeczny i polityk związany z lewicą. W latach 80-tych należał do „Solidarności”. Dekadę później kandydował do Sejmu z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej, próbował też swoich sił w wyborach prezydenckich w 2000 roku, jednak bez oczekiwanego skutku. W kolejnych latach Ikonowicz związany był m.in. z Samoobroną i Ruchem Palikota.

Piotr Ikonowicz oświadczył, że kandyduje na stanowisko RPO, ponieważ "ludzie czekają na pomoc". - Widzę tysiące wyciągniętych rąk i setki próśb, by ta ostatnia deska ratunku zadziałała - podkreślił.

- Pokutuje takie przekonanie, że pomocy potrzebuje garstka ludzi, którzy sobie nie poradzili. Nieprawda. Zdecydowana większość polskiego społeczeństwa jest mniej lub bardziej przerażona, dlatego, że nie ma państwa socjalnego, że nie są respektowane prawa pracownicze, dlatego, że w wyniku braku państwa socjalnego i rażąco niskich płac ludzie nie mają żadnych oszczędności - mówił Ikonowicz.

Jako potencjalny Rzecznik kandydat Lewicy chce zająć się kwestią bezprawnych eksmisji i czyścicieli kamienic. Do tej pory Okonowicz często u boku Lewicy angażował się w sprawy pracownicze: nierówne płace, mobbing w firmie czy zwolnienia grupowe.

- Potrzebujemy RPO, który będzie bezkompromisowy. Który stanie po stronie wykluczonych, ofiar reprywatyzacji, eksmitowanych, bezdomnych, kobiet. Który będzie walczył o sprawiedliwość społeczną. Taką osobą jest Piotr Ikonowicz. Chciałabym, żeby został RPO – mówiła posłanka Lewicy Marcelina Zawisza.

Zgodnie z harmonogramem obrad Sejm zajmie się wyborem Rzecznika Praw Obywatelskich w czwartek wieczorem (15 kwietnia).

RadioZET.pl/PAP