Zamknij

Jakie zmiany w emeryturach w 2020 roku?

27.12.2019 13:43
Emerytury 2020 zmiany. Likwidacja OFE, waloryzacja, trzynastki i wzrost emerytury minimalnej
fot. ARKADIUSZ ZIOLEK/East News (ilustracyjne)

Rozstrzygnięcie sprawy emerytur z rocznika 1953, waloryzacja, wypłata trzynastek i likwidacja OFE - to tylko niektóre zmiany w emeryturach w 2020 roku. Na co powinni przygotować się Polacy?

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Linkedin

Nowy rok przyniesie kilka ważnych zmian w systemie emerytalnym. Poza planowaną waloryzacją i podniesieniem świadczenie minimalnego, podobnie jak w 2019 roku zostaną wypłacone trzynaste emerytury. Co jeszcze się zmieni w 2020 roku?

Waloryzacja emerytur

W 2020 roku emeryci i renciści mogą liczyć na wzrost otrzymywanych świadczeń. 

Projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zakłada, że od 1 marca 2020 roku wszystkie emerytury i renty wzrosną o 3,24 proc. Jednak nie mniej niż o 70 zł brutto. 

Zobacz także

Podwyżkę otrzyma około 6,2 mln emerytów i rencistów. Są to osoby, których świadczenie nie przekracza 2160,49 zł brutto.

Na przykład emeryt otrzymujący świadczenie w wysokości 1100 zł brutto przed podwyżką, po waloryzacji otrzyma 1135,64 zł brutto. To oznacza, że taka osoba na rękę otrzyma 963,38 zł (więcej o 28,78 zł). 

Z kolei osoba z emeryturą w wysokości 2000 zł w mijającym roku, po waloryzacji otrzyma 2064,8 zł brutto - czyli na rękę 1713,67 zł netto (o 52,32 zł więcej).

W ocenie skutków regulacji zapisano, że łączny koszt proponowanych zmian wyniesie 9,1 mld zł. Natomiast wzrost najniższych świadczeń dla emerytów i rencistów wyniesie 36 proc. w latach 2016-2020.

Wzrost emerytury minimalnej

O 100 złotych będzie w 2020 roku wyższa emerytura minimalna, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta rodzinna i renta socjalna. Rok wcześniej wynosiły one 1100 złotych brutto.

W 2020 roku wzrosną do poziomu 1200 zł.Z kolei renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy – do 900 zł (wzrost z 825 zł). Dodatki do emerytur i rent zostaną podwyższone procentowym wskaźnikiem waloryzacji.

Zobacz także

Trzynasta emerytura

W przyszłym roku ma zostać wypłacona drugi raz tak zwana trzynasta emerytura. W 2019 roku dodatkowe świadczenie dla emerytów i rencistów zostało wypłacone w maju i wyniosło ono 1100 zł brutto (wysokość najniższej emerytury) - czyli około 888 zł na rękę.

Przed Świętami rząd Mateusza Morawieckiego przyjął ustawę wprowadzającą coroczną wypłatę trzynastek. W 2020 roku koszt wypłaty świadczenia wyniesie ok. 11,7 mld zł.

Trzynasta emerytura będzie wypłacana w wysokości najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca roku, w którym wypłacane jest dodatkowe świadczenie (w 2020 roku będzie to 1200 zł brutto).

Rozwiązanie będzie zastosowane do emerytur i rent w systemie powszechnym, do emerytur i rent rolników, służb mundurowych, emerytur pomostowych, świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, rent socjalnych i strukturalnych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, rodzicielskich świadczeń uzupełniających oraz rent inwalidów wojennych i wojskowych.

Zobacz także

Pieniądze będą wypłacone z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) automatycznie, bez żadnych formalności i bez względu na wysokość pobieranego świadczenia.

Źródłem finansowania mają być pieniądze Funduszu Solidarnościowego i z budżetu państwa. W 2020 r. świadczenie obejmie ok. 9,8 mln świadczeniobiorców. Koszt jego wypłaty w 2020 roku wyniesie ok. 11,7 mld zł.

Likwidacja OFE

W 2020 roku Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) po ponad dwóch dekadach funkcjonowania przejdą do historii. Sprawa dotyczy 15,9 mln indywidualnych kont OFE, na których zgromadzono ponad 162 mld zł. 

Ustawa o likwidacji OFE ma wejść w życie 1 czerwca 2020 roku. Od tego dnia rozpocznie się również okres dwóch miesięcy (do 1 sierpnia), podczas których właściciele kont mogę zdecydować, co się stanie z ich pieniędzmi. 

Od 1 czerwca do 1 sierpnia 2020 roku uczestnicy OFE będą mieli czas na decyzję o ewentualnym przekazaniu funduszy z OFE do ZUS i złożenie stosownej deklaracji. Jej wzór, w rozporządzeniu, określi minister rodziny pracy i polityki społecznej.

Zobacz także

Wybór Indywidualnych Kont emerytalnych (IKE) nie wymaga żadnych aktywności – środki zostaną przekazane automatycznie. Jednak będzie się to wiązać z 15-procentową opłatą przekształceniową. Zgodnie z projektem ustawy nastąpi to 27 listopada 2020 roku.

Z tym dniem Powszechne Towarzystwa Emerytalne obecnie prowadzące OFE staną się Towarzystwami Funduszy Inwestycyjnych prowadzącymi specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte (SFIO), w które przekształcą się dzisiejsze Otwarte Fundusze Emerytalne.

Opłata przekształceniowa ma zostać zapłacona w dwóch transzach (do 11 grudnia 2020 i 31 października 2021 r.) i będą do tego zobowiązane specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte.

Natomiast pieniądze osób, które wybiorą ZUS, trafią do Funduszu Rezerwy Demograficznej. W zarządzanie tymi środkami zostanie włączony Polski Fundusz Rozwoju SA.

Rząd Mateusza Morawieckiego zachęca Polaków do przekazanie środków z OFE do IKE. Władze zapewniają, że "środki zgromadzone na IKE będą prywatną własnością oszczędzającego i nie będą mogły stanowić przedmiotu transferu do budżetu państwa". 

Dodatkowo pieniądze przekazane z OFE do IKE, w przeciwieństwie do tych w ZUS, będą podlegały dziedziczeniu, a po osiągnięciu wieku emerytalnego będą mogły być wypłacone w całości bądź w ratach i będą wówczas wolne od jakichkolwiek podatków. Jednak zostanie od nich pobrana jednorazowa 15-procentowa opłata.

Zobacz także

Wyższe emerytury dla rocznika 1953

W 2020 roku powinna ostatecznie rozstrzygnąć się kwestia emerytur dla kobiet z rocznika 1953, którym niesprawiedliwie wyliczono wysokość świadczeń.

Na początku marca 2019 roku Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepis, na którego podstawie emerytury kobiet urodzonych w 1953 r., przyznawane po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego, były pomniejszane o wypłacone dotychczas tzw. emerytury wcześniejsze. 

Zdaniem TK wprowadzenie mechanizmu potrącania kwot pobranych świadczeń w stosunku do kobiet z rocznika 1953 nastąpiło z naruszeniem konstytucyjnej zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.

Sprawa dotyczy około 50 tys. osób. Obecnie trwają pracę nad dwoma projektami ustaw, które mają doprowadzić do ponownego przeliczenia emerytur dla rocznika '53 - jeden autorstwa grupy senatorów oraz drugi z resortu rodziny, pracy i polityki społecznej.

Zgodnie z senackim projektem o ponowne przeliczenie emerytury będą mogły wnioskować osoby, które zdecydowały się przejść na wcześniejszą emeryturę przed tym, gdy ogłoszono przepisy, zgodnie z którymi późniejsze emerytury są pomniejszane o wypłacone tzw. emerytury wcześniejsze. W takiej sytuacji znalazły się przede wszystkim kobiety urodzone w 1953 r.

Zobacz także

Według proponowanych przepisów ta grupa emerytów mogłaby złożyć wniosek o ponowne przeliczenie emerytury. Przysługiwałoby im także wyrównanie za okres, w którym pobierali zaniżone świadczenie. 

Projekt rządowy różni się od senackiego terminem składania wniosków o przeliczenie emerytury. Według rządowego projektu wnioski o ponowne przeliczenie emerytury będzie można złożyć w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Z kolei zgodnie z senackim projektem o ponownie przeliczenie emerytury będzie można wystąpić bezterminowo.

Emerytury stażowe?

To ma być jedna z głównych propozycji prezydenta Andrzeja Dudy w kampanii wyborczej. Organizacja związkowe - zarówno "Solidarność", jak i OPZZ - od lat apelują o wprowadzenie emerytur stażowych. 

Co to oznacza? Po wprowadzeniu takich zmian, przejście na emeryturę następowałoby po przekroczeniu określonego stażu pracy, a nie wieku. Według niektórych propozycji, mężczyźni mogliby przechodzić na emeryturę po 40 latach pracy, a kobiety - 35 latach.

Zobacz także

"Gazeta Wyborcza" informowała, że Kancelaria Prezydenta już zamówiła w ZUS-ie analizę na temat kosztów wprowadzenia emerytur stażowych. 

Zdaniem ekspertów taka rewolucja w systemie emerytalnym przyniosłaby negatywne skutki dla gospodarki. Zwłaszcza biorąc pod uwagę, że rząd PiS nie jest zainteresowany podniesieniem wieku emerytalnego. Obecnie dla mężczyzn wynosi on 65 lat, a dla kobiet 60.

RadioZET.pl/PAP/Zadłuzenia.com/Gazeta Wyborcza