Zamknij

Narkotesty a prawo pracy. Kiedy pracodawca może sprawdzić pracownika?

10.07.2020 08:08
Czy pracodawca może poddać pracownika narkotestom? Komentarz eksperta
fot. Shutterstock/shutter_o (ilustracyjne)

Dwóch kierowców autobusów miejskich pod wpływem narkotyków spowodowało w ostatnim czasie wypadki drogowe na warszawskich ulicach. Czy pracodawca może poddać zatrudnionych narkotestom?

Dwa wypadki na warszawskich drogach, dwóch kierowców pod wpływem narkotyków i pytania o to, jak w przyszłości zapobiec podobnym tragediom. Wydarzenia w stolicy zrodziły wśród pracodawców pytania o konieczność poddawania pracowników testom na obecność narkotyków, nie tylko w branży transportowej.

O ile stan nietrzeźwości zauważalny jest gołym okiem, o tyle nie zawsze na pierwszy rzut oka widać, że pracownik zażywał narkotyki. W jednym i drugim przypadku stwarza on zagrożenie dla współpracowników, osób trzecich i samego siebie. Czy prawo pracy zezwala pracodawcy na przeprowadzanie narkotestów? Zapytaliśmy ekspertów.

Czy pracodawca może poddać pracownika narkotestom?

Nie ma wątpliwości co do tego, że wykonywanie obowiązków służbowych pod wpływem substancji psychotropowych lub alkoholu może mieć negatywne konsekwencje zarówno dla samego pracownika jak i pracodawcy. Wątpliwości budzić jednak może legalność zapobiegania takiej sytuacji, czyli sprawdzanie pracownika. Jakie  możliwości daje pracodawcom Kodeks Pracy?

Zobacz także

Wiktoria Cieślikowska, radca prawny i starszy prawnik w kancelarii MDDP Olkiewicz i Wspólnicy stwierdza, że prawo pracy nie daje pracodawcom wystarczających narzędzi umożliwiających weryfikację pracownika.

Ekspertka powołuje się na art.207 Kodeksu pracy, który mówi o tym, że to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Jak czytamy w ustawie „pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki”.

Zobacz także

Zdaniem ekspertki, na mocy tego przepisu pracodawca, który podejrzewa, że jego pracownik jest pod wpływem alkoholu może odsunąć go od wykonywania obowiązków. Schody zaczynają się w momencie, gdy zechce poddać pracownika testom. Bez zgody pracownika pracodawca nie ma bowiem prawa przeprowadzić na nim testu, nawet jeśli ten nie wymagałby pobrania krwi czy próbki moczu.

Na próżno szukać też rozwiązań w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, czy w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W przypadku gdy pracodawca ma podejrzenie, że pracownik jest pod wpływem alkoholu  pracodawca ma obowiązek niedopuszczenia do pracy pracownika, informując o tym pracownika. Jednocześnie na żądanie pracodawcy albo pracownika organ powołany do ochrony porządku publicznego może dokonać badania stanu trzeźwości. Niestety brak jest analogicznych przepisów, w przypadku podejrzenia, że pracownik znajduje się pod wpływem narkotyków

– komentuje Wiktoria Cieślikowska

Pracodawca nie może zatem bez zgody pracownika przeprowadzić na nim testów na obecność alkoholu i narkotyków. W tym pierwszym przypadku, może wezwać Policję, która zweryfikuje stan trzeźwości pracownika. Nie ma jednak podstaw prawnych do takiego działania w przypadku podejrzenia, że pracownik jest pod wpływem narkotyków.

Ekspertka podsumowuje, że praca pod wpływem alkoholu stanowi naruszenie przepisów BHP oraz dyscypliny i organizacji pracy. Wówczas pracodawca może wymierzyć pracownikowi karę nagany lub upomnienia. Może także wymierzyć pracownikowi karę pieniężną w maksymalnej wysokości jednodniowego wynagrodzenia.

- W przypadku gdy stan nietrzeźwości pracownika czy fakt bycia pod wpływem narkotyków stwarza zagrożenie dla innych pracowników (np. gdy praca pracownika jest związana z obsługą maszyn) lub zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa publicznego (np. praca kierowców, dróżników itp.) może to być przesłanką do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika tzw. zwolnienie dyscyplinarne – mówi Wiktoria Cieślikowska.

RadioZET.pl