Koronawirus a zwolnienia grupowe. Kiedy firma może rozwiązać umowę?

Katarzyna Witwicka
01.04.2020 16:28
Covid-19. Zwolnienia grupowe a prawa pracowników
fot. Shutterstock/Tero Vesalainen (ilustracyjne)

Epidemia koronawirusa coraz częściej stawia przedsiębiorców pod ścianą i zmusza ich do zwolnień grupowych. Kiedy takie rozwiązanie jest możliwe i jakie prawa ma pracownik?

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

Zwolnienia grupowe to jeden ze sposobów rozwiązania umowy z pracownikami, który wykorzystanie ma w wyjątkowych sytuacjach. DO takich należy m.in. epidemia koronawirusa, przez którą firmy wstrzymały działalność, przez co przestały zarabiać. Brak płynności finansowej a w skrajnych przypadkach także długi przedsiębiorców zmusiły część z nich do radykalnych kroków – zwolnień grupowych.

Ten szczególny sposób rozwiązania umowy o pracę reguluje ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników. Przedsiębiorcy decydują się na ten sposób rozwiązania umów z pracownikami, gdy przyczyny wypowiedzenia nie dotyczą pracownika, także gdy są niezależne od pracodawcy.

Powodów może być wiele: bankructwo firmy, przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, zmniejszenie zatrudnienia czy tak jak obecnie – epidemia koronawirusa.

Zobacz także

Zwolnienie grupowe - definicja

W art. 1 ustawy doprecyzowano, że ten rodzaj zwolnienia ma zastosowanie, gdy firma zatrudnia przynajmniej 20 pracowników. Jeżeli zatrudniają mniej niż 20 pracowników, to pracodawca może zwalniać pracowników na zasadach ogólnych.

Zwolnienie grupowe polega zatem na zwolnieniu w okresie nieprzekraczającym 30 dni co najmniej 10 pracowników, jeśli firma liczy mniej niż 100 pracowników. Jeśli pracodawca zatrudnia przynajmniej 100 osób, w ramach zwolnienia grupowego może zwolnić co najmniej 10 procent kadr. Firma może zwolnić  co najmniej 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników.

Zobacz także

Jak czytamy na stronie Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej, „zasadniczo zwolnienia grupowe obejmują wypowiedzenia umów o pracę, jednakże uwzględnia się w nich także porozumienia stron, jeżeli zwolnieniem z tego tytułu objęto co najmniej 5 pracowników”.

Zwolnienia grupowe – obowiązki pracodawcy

Zwolnienie więcej niż 10 pracowników musi być poprzedzone konsultacjami ze związkowcami lub przedstawicielami pracowników w firmie. Cel to zawarcie porozumienia lub regulaminu, które nakreśli warunki ich odejścia z firmy. Ponadto pracodawca musi zawiadomić powiatowy urząd pracy o ustalonych zasadach zwolnień grupowych. 

Zobacz także

Zwolnienia grupowe – ochrona pracowników

Ustawa zawiera liczne ograniczenia dotyczące zwolnień grupowych. Chodzi np. o kobiety w ciąży lub na urlopie macierzyńskim. Ochrona dotyczy także pracowników w wieku przedemerytalnym. Takim pracownikom pracodawca może wypowiedzieć jedynie warunki pracy i płacy z zachowaniem prawa do dodatku wyrównawczego. 

Zwolnienie grupowe a urlop

Jak informuje Państwowa Inspekcja Pracy, przy zwolnieniach grupowych pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę w czasie urlopu trwającego co najmniej 3 miesiące. Chodzi także o urlop wychowawczy a także inną, nieusprawiedliwioną nieobecność pracownika w pracy, jeżeli upłynął już okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Zwolnienie grupowe a odprawa

Zwolniony pracownik w myśl artykułu 28. ustawy, może liczyć na odprawę. Jej wysokość zależy od stażu pracy i pensji. Jeśli pracownik przepracował mniej niż dwa lata, dostanie jednomiesięczną odprawę. Dwumiesięczne wynagrodzenie przysługuje tym , którzy przepracowali od dwóch do ośmiu lat. Potrójna pensja należy się pracownikom, którzy pracowali w firmie dłużej niż 8 lat. Co istotne, wysokość odprawy pieniężnej nie może przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

 

RadioZET.pl/MRPiPS/PIP