Zamknij

Unia proponuje plan ratunkowy dla europejskiej gospodarki

24.04.2020 08:06
Covid-19. Unia proponuje nowy "plan Marshalla". Chodzi o biliony euro
fot. DARIO PIGNATELLI/European Union

Będzie nowy "plan Marshalla", który ma pomóc europejskiej gospodarce podczas kryzysu w czasie pandemii koronawirusa. Szefowie państw i rządów Unii Europejskiej dali na wideoszczycie zielone światło na powstanie Funduszu Ożywienia i nowego unijnego budżetu.

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

O tym, jak UE ma skutecznie odpowiedzieć na kryzys gospodarczy, związany z pandemią, unijni przywódcy dyskutowali w czwartek po południu przez ponad 4 godziny.

Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel wieczorem przedstawili efekty tych rozmów. W centralnym punkcie spotkania był unijny budżet na lata 2021-2027 i Fundusz Ożywienia, który ma być głównym mechanizmem odbudowy unijnej gospodarki po pandemii.

Koronawirus. Komisja Europejska obiecuje "nowy plan Marshalla"

Będą nowe unijne daniny?

Szefowa KE zapowiedziała, że propozycję wieloletnich ram finansowych, jak i Funduszu, zaprezentuje w drugim lub trzecim tygodniu maja.

Podkreśliła, że jest jeszcze za wcześnie, by mówić o jakichkolwiek liczbach. Prace w najbliższych tygodniach mają toczyć się w bliskim dialogu z państwami członkowskimi. Co istotne, kolejny siedmioletni budżet UE będzie powiązany z Funduszem, co - zdaniem Von der Leyen i Michela - jest jedynym sposobem na wyjście z kryzysu.

Przewodnicząca KE zapowiedziała jednak, że siła budżetu "musi zostać zwiększona, aby móc wygenerować niezbędne inwestycje w całej Unii Europejskiej".

Źródłem tego mają być środki własne. Von der Leyen oświadczyła, że z szacunków Komisji wynika, iż budżet UE będzie potrzebował zwiększenia zasobów własnych do wysokości około 2 proc. dochodu narodowego brutto (DNB) na dwa lub trzy lata, zamiast 1,2 proc.

Zobacz także

Zwiększenie zasobów własnych w budżecie to postulat części państw członkowskich, w tym Polski. W tym kontekście wymieniane są m.in. podatek internetowy, podatek od niepoddawanych recyklingowi tworzyw sztucznych czy dochodowy z systemu handlu emisjami CO2.

Von der Leyen podkreśliła, że mówiąc o środkach na ożywienie unijnej gospodarki ważne będzie znalezienie równowagi pomiędzy grantami a pożyczkami.

Zarówno przed, jak i po szczycie nikt nie krył, że między państwami członkowskimi utrzymują się różnice, dotyczące tego, jak ma wyglądać ten Fundusz. Chodzi o to, czy będzie on dostarczał bezzwrotnych grantów, czy raczej pożyczek. Za tym pierwszym rozwiązaniem opowiadają się biedniejsze kraje południa Europy, za tym drugim - bogatsze z północy.

Mamy różne stanowiska w sprawie grantów i pożyczek. Z pewnością będzie solidna równowaga pomiędzy nimi. To jest kwestia do negocjacji z (...) państwami członkowskimi, żebyśmy znaleźli odpowiedni miks. Oba rozwiązania mają dobre i złe strony

Ursula von der Leyen

Zobacz także

Jak zaznaczyła, kwestią do negocjacji będzie też zapadalność długu, czyli okres w którym trzeba będzie spłacić kredyty, jakie chce wygenerować KE.

Kiedy trafi pomoc z Brukseli?

Z kolei Charles Michel zauważył, że Fundusz powinien być ukierunkowany na sektory i te części Europy, które są najbardziej dotknięte przez kryzys.

- Propozycja KE powinna wyjaśnić, jaki będzie związek (Funduszu - przyp. red.) z wieloletnimi ramami finansowymi - zaznaczył szef Rady.

Przyznał, że porozumienie w sprawie nowego wieloletniego budżetu i Funduszu Ożywienia będzie trudne, bo temat jest trudny, ale – jak przekonywał – pozytywne jest to, że już zaczęła się między liderami debata na temat warunków dotyczących tych instrumentów.

Szefowa KE powiedziała, że kilka krajów członkowskich poprosiło o rozwiązania pomostowe, póki Fundusz Ożywienia nie zostanie uruchomiony.

Stanie się to prawdopodobnie od początku 2021, bo wówczas ma ruszyć nowy budżet UE. Von der Leyen zapowiedziała, że KE ma się przyjrzeć temu problemowi i możliwościom jego rozwiązania.

Biliony euro na pomoc Unii

Dopytywana o kwoty powiedziała, że jeśli chodzi o odpowiedź UE na kryzysy, mowa jest o zmobilizowaniu 1 bln euro. Zapowiedziała też, że zwiększenie inwestycji w UE obejmie także Europejski Zielony Ład i transformację cyfrową.

Zobacz także

Von der Leyen oceniła m.in., że niektóre kraje UE zostały uderzone przez kryzys bardziej niż inne, a odbudowa gospodarcza nie będzie w UE symetryczna. Powiedziała również, że pomoc publiczna w UE sięga obecnie prawie 1,8 bilionów euro, ale są ogromne różnice co do tego, jak dużo poszczególne kraje członkowskie na ten cel przeznaczyły.

- Te różnice będą miały ogromny wpływ na równe szanse, chyba że to zrównoważymy - oświadczyła.

Podczas szczytu szefowie państw i rządów z zadowoleniem przyjęli mapę ożywienia gospodarczego, która wskazuje na podstawowe zasady, na jakich ma się ono odbywać. Chodzi o solidarność, spójność i zmniejszanie różnic między krajami UE.

Definiuje ona cztery obszary działań: w pełni funkcjonujący jednolity rynek, bezprecedensowy wysiłek inwestycyjny, konieczność globalnych działań i funkcjonujący system zarządzania

Charles Michel

UE ma też zwiększyć swoją "autonomię strategiczną" i produkować niezbędne dobra w Europie. Konieczność czekania na chińskie dostawy takich prostych i podstawowych towarów, jak maseczki unaoczniła słabość obecnego modelu, gdzie nieskomplikowana produkcja odbywa się poza Starym Kontynentem.

Szefowie państw i rządów poparli także uzgodnione wcześniej propozycje w sprawie walki z kryzysem o łącznej wartości 540 mld euro.

Zobacz także

Chodzi o pieniądze na wydatki na ochronę zdrowia, wsparcie z EBI firm oraz finansowanie pensji pracowników, którzy normalnie byliby zwolnieni. Te środki mają być dostępne od 1 czerwca.

Michel poinformował, że przywódcy zgodzili się na koordynację na tyle, na ile to możliwe swoich działań dotyczących stopniowego znoszenia restrykcji, zwłaszcza w kontekście zbliżającego się sezonu wakacyjnego.

Rada Europejska zgodziła się też na zorganizowanie kolejnego szczytu w formie wideokonferencji 6 maja z krajami Bałkanów Zachodnich.

RadioZET.pl/PAP