Słuchaj
Mateusz Ptaszyński, Marcin Sońta
Michał Korościel
Damian Michałowski, Ewelina Pacyna
Marcin Łukasik
Agnieszka Więdłocha , Maciej Stuhr
Redakcja Radia ZET
Sprawdź co graliśmy

Teraz gramy

Zakaz handlu w niedzielę. Jak po roku wpłynął na klientów i przedsiębiorców?

01.03.2019 14:39
xxx biznes

Minął dokładnie rok od wprowadzenia ograniczenia handlu w niedzielę. Rząd zapowiada przegląd zaostrzonych przepisów o zamkniętych sklepach. Z kolei według sondażu Polacy zaoszczędzili przez ostatnie miesiące.

Minął rok od prowadzenia zakazu handlu w niedzielę. Niedziele handlowe 2019 fot. ttabography/Shutterstock (ilustracyjne)

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

Zagłosuj

Czy popierasz zakaz handlu w niedzielę?

Zakaz handlu w niedziele obowiązuje od marca 2018 roku. W ubiegłym roku sklepy były otwarte w pierwszą i ostatnią niedzielę miesiąca.

Z kolei od stycznia 2019 roku zakupy można zrobić tylko w ostatnią niedzielę miesiąca. Według obowiązującej ustawy w przyszłym roku handel w niedziele będzie dopuszczony tylko w wybrane niedziele.

Jak na Polaków wpłynął zakaz handlu?

Jak wskazali autorzy badania „Wpływ niedziel wolnych od handlu na budżet domowy”, przeprowadzonego na zlecenie Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor, coraz większa liczba niedziel z zamkniętymi sklepami nie pozostała obojętna dla portfeli Polaków.

16 proc. badanych deklaruje, że dzięki niehandlowym niedzielom obniżyli wydatki, a 6 proc., że wydaje więcej niż wcześniej.

Zakaz handlu w największym stopniu wpłynął na budżety respondentów między 18. a 44. rokiem życia. O oszczędnościach w tych grupach wiekowych mówi od 19 do 24 proc. ankietowanych.

Najwięcej zaoszczędzili 18-24 latkowie, co pokazuje, kto najchętniej korzystał z otwartych w niedziele galerii handlowych – wskazano. Jednocześnie między 7 a 9 proc. badanych 18-44 latków po niespełna roku obowiązywania nowych reguł zaczyna wydawać więcej.

Wizyty w sklepach zastępują zakupami w sieci, spotkaniami towarzyskimi, wyjściami do restauracji, kina, teatru czy na koncerty, co zmusza do głębszego sięgnięcia do kieszeni. Na handlowe niedziele w najmniejszym stopniu nastawione było najstarsze pokolenie. Dziewięciu na dziesięciu seniorów nie zmniejszyło ani nie zwiększyło swoich wydatków po zamknięciu sklepów.

Więcej wolnego czasu przełożyło się też na częstsze spotkania towarzyskie (35 proc.) i częstsze wyjścia do restauracji, do kina, teatru i na koncerty.

Aby sfinansować spotkania, głębiej do kieszeni sięgnęli 35-54 latkowie, 25-54 latkowie zdecydowanie częściej chodzą też do kina, teatru i na koncerty, a 25-44 latkowie i seniorzy do restauracji.

Jak zakaz handlu wypłynął na przedsiębiorców?

Według zaprezentowanego w połowie lutego raportu Warsaw Enterprise Institute (WEI) w 2018 roku z rynku zniknęło 11 tys. sklepów. Podkreślono, że „szczególnie dramatycznie wygląda sytuacja finansowa osiedlowych sklepów warzywnych, podobnie ma się sytuacja księgarni czy sklepów obuwniczych”.

Zdaniem WEI w ostatnim roku zbankrutowały aż 234 firmy handlowe – o 7 proc. więcej niż w 2017 roku. 

Jak wynika z danych Polskiej Izby Handlu, w listopadzie 2018 roku całkowita wartość sprzedaży w sklepach małoformatowych do 300 metrów kwadratowych była o 9,2 proc. niższa niż w październiku 2018 roku.

Liczba transakcji w listopadzie br. była aż o 13 proc. niższa niż miesiąc wcześniej i o około 2 proc. niższa niż w listopadzie 2017 r.

Podobne obostrzenia w Unii Europejskiej ma 10 z 28 państw. Przy czym większość ogranicza się do zakazów handlu w święta narodowe. Nawet w krajach, gdzie ograniczenia należą do najbardziej restrykcyjnych jak Niemcy czy Austria, stopniowo się od nich odchodzi, rozluźniając dotychczasowe regulacje.

Będą zmiany w zakazie handlu?

W piątek szef kancelarii premiera Michał Dworczyk odniósł się do zapowiadanej kontroli przepisów na temat handlu w niedzielę.

– Jeżeli chodzi o analizy dotyczące wolnych od handlu niedziel, te analizy są prowadzone. Nie powiem w tej chwili, w którym miejscu, kiedy one zostaną opublikowane, bo też takich zobowiązań – przyznajmy to jasno – nie było – powiedział na konferencji prasowej Dworczyk.

Jak dodał, rząd prowadzi „ewaluację wszystkich projektów”, które wdraża.

– I rzeczywiście okres roku to jest dobry czas, żeby taką ewaluację przeprowadzić. Myślę, że ona w najbliższych tygodniach ujrzy też światło dzienne, a przynajmniej wnioski z niej będą w jakiś sposób zaprezentowane – powiedział Dworczyk.

Na początku lutego premier Mateusz Morawiecki powiedział: dokonujemy przeglądu tego, jaki wpływ na mniejsze i większe sklepy, ale przede wszystkim na ludzi, miała ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele. Zapowiedział, że „w najbliższym czasie zapadną decyzje związane z tym tematem”.

Zakaz handlu w niedzielę

Ustawa o ograniczeniu handlu w niedziele i święta weszła w życie 1 marca 2018 roku. Zgodnie z nią handel w niedziele w 2019 roku będzie dozwolony w jedną niedzielę w miesiącu – ostatnią, a także w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie i w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.

Od 2020 r. zakaz handlu nie będzie obowiązywał jedynie w ostatnią niedzielę stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia każdego kolejnego roku kalendarzowego, a także w dwie kolejne niedziele poprzedzające Boże Narodzenie i w niedzielę poprzedzającą Wielkanoc.

Ustawa przewiduje obecnie katalog 32 wyłączeń. Zakaz nie obowiązuje m.in. w cukierniach, lodziarniach, na stacjach paliw płynnych, w kwiaciarniach, w sklepach z prasą i w kawiarniach. Za złamanie zakazu handlu w niedziele grozi kara od 1 tys. zł do 100 tys. zł, a przy uporczywym łamaniu ustawy – kara ograniczenia wolności.

W niedzielę 3 marca sklepy będą zamknięte. W kolejne trzy niedziele – 10, 17 oraz 24 marca – także będzie obowiązywał zakaz handlu. Handlowa niedziela przypada dopiero ostatniego dnia marca.

RadioZET.pl/PAP/PTD

Oceń