Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą? [PORADNIK]

Piotr Drabik
11.04.2019 17:47
Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą. Koszty. Podatki. ZUS
fot. YP_Studio/Shutterstock (ilustracyjne)

Bez kosztów startowych, z mniejszymi składakami ZUS oraz tanią księgowością. Takie korzyści przynosi rejestracja jednoosobowej działalności gospodarczej. Tłumaczymy krok po kroku, jak złożyć wniosek na własną firmę.

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

Co to jest jednoosobowa działalność gospodarcza?

To najprostszy rodzaj firmy. Nazywana jest często samozatrudnieniem, może być zakładana wyłącznie przez osobę fizyczną. Dzięki temu, że jej rejestracja i prowadzenie nie są skomplikowane. To najbardziej odpowiednia forma działalności dla drobnego biznesu.

Według definicji z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 roku, działalnością gospodarczą jest "zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły".

Zobacz także

Oznacza to, że jednoosobowa firma musi mieć cel zarobkowy (nastawiona na zysk), mieć zorganizowany charakter, prowadzić marketing, a działalność gospodarcza jest wykonywana jest w sposób ciągły i zmierzanie do określonego celu.

Jednoosobową firmę można zakładać i prowadzić samodzielnie, np. bez pomocy księgowej. Właściciel takiej działalności może zatrudniać innych pracowników. Nie potrzeba żadnych oszczędności, aby założyć taką firmę. Jednak jej właściciel odpowiada za nią całym swoim majątkiem. Ta odpowiedzialność rozciąga się również na małżonka (dotyczy to jedynie wspólnego majątku).

Co warto wiedzieć przed założeniem jednoosobowej działalności gospodarczej?

Osoba fizyczna, która planuje zakładać jednoosobową firmę powinna sprawdzić wcześniej, czy na pewno tego potrzebuje urzędowego wpisu, aby prowadzić swoją działalność.

  • Nie zawsze trzeba rejestrować działalność gospodarczą. Jeśli wykonuje się drobną działalność, a przychody nie przekroczą 50 proc. płacy minimalnej (w 2019 roku wynosi ten współczynnik 1125 zł brutto), można prowadzić tzw. działalność nierejestrową i nie zgłaszać jej do urzędu.
  • Przy rejestracji jednoosobowej firmy trzeba pamiętać o wyborze jednej z kilku form opodatkowania. To ważna decyzja, ponieważ nie będzie można jej zmienić w dowolnym momencie. Przy rejestracji, oprócz wskazania formy opodatkowania, trzeba określić również sposób płacenia zaliczek na podatek (miesięcznie albo kwartalnie). Od wyboru opodatkowania będzie również zależeć rodzaj księgowości firmy.
  • We wniosku o rejestrację firmy trzeba wpisać konkretną datę rozpoczęcia działalności. Może być ona późniejsza niż dzień, w którym składany jest wniosek. Wraz z rejestracją przedsiębiorca przejmuje obowiązki dotyczące m.in. opłacania składek ZUS. Jeśli korzysta się z ulgi ZUS na start i np. założy firmę na początku miesiąca, od tego momentu zacznie się liczyć okres 6 miesięcy bez składek ZUS na ubezpieczenia społeczne. Jeśli jednak działalność zostanie zarejestrowana w połowie miesiąca, to termin 6 miesięcznej ulgi zacznie płynąć dopiero od następnego, pełnego miesiąca.
  • Każda firma musi mieć swoją nazwę. Powinna być ona prosta i łatwa do zapamiętania. W przypadku najprostszych rodzajów działalności, nazwa musi zawierać imię i nazwisko właściciela. Przed rejestracją można sprawdzić np. w internecie, czy ktoś już nie korzysta z wybranej nazwy.
  • Przy rejestracji firmy trzeba zgłosić, jakiego rodzaju będzie prowadzona działalność. We wniosku rejestracyjnym wpisujesz tzw. kod PKD, czyli rodzaj działalności. Od tego będzie zależeć m.in. sposób opodatkowania oraz inne obowiązki (np. posiadanie kasy fiskalnej).
  • Trzeba podjąć decyzję, czy działalność będzie prowadzona na istniejącym prywatnym koncie bankowym czy nowym firmowym. Niektóre banki pozwalają zakładać konto firmowe przed rejestracją firmy. W innych można to zrobić dopiero po rejestracji firmy. Po założeniu konta firmowego, należy zgłosić numer rachunku do urzędu.

Zobacz także

Wady i zalety jednoosobowej działalności gospodarczej

Firma prowadzona tylko przez jedną osobę przynosi wiele korzyści, ale i zagrożeń. Dlatego warto je wszystkie rozważyć przed podjęciem decyzji o rejestracji działalności.

Zalety:

  • Nie trzeba ponosić kosztów działalności gospodarczej,
  • Nie jest wymagany kapitał przedsiębiorstwa,
  • Duża dowolność przy zakładaniu , zawieszaniu i zamykaniu działalności gospodarczej,
  • Spory wybór formy rozliczania podatkowego,
  • Tanie koszty obsługi księgowej,
  • Mniejsze obowiązki sprawozdawcze.

Wady:

  • Osobista odpowiedzialność za cały majątek przedsiębiorstwa,
  • Płacenie składek na ubezpieczenia do ZUS - bez względu na to, czy firma generuje obroty.

Zobacz także

Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?

Przez rejestrację jednoosobowej firmy rozumie się wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Do tego potrzebne jest wypełnienie odpowiedniego formularzu, oznaczonego nazwą CEIDG-1

Można to zrobić osobiście (w urzędzie miasta lub gminy), listem poleconym (jednak musi być poświadczony notarialnie), elektronicznie (za pomocą bezpiecznego podpisu kwalifikowanego) oraz przez system e-PUAP. 

We wniosku CEIDG-1 trzeba podać następujące dane:

  • Dane osobiste (imię, nazwisko, PESEL itd.),
  • Adres zamieszkania oraz adresy związane z zakładaną działalnością,
  • Nazwę firmy,
  • Kody PKD związane z zakładaną działalnością,
  • Liczbę zatrudnianych pracowników,
  • Dane dotyczące ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego,
  • Formę opłacania podatku dochodowego od osób fizycznych,
  • Adres przechowywania dokumentacji rachunkowej wnioskodawcy,
  • Informacje o rachunkach bankowych,
  • Informację o ewentualnym pełnomocnictwie.

Po udanej rejestracji do CEIDG przedsiębiorca musi zadbać numer REGON i Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP). REGON jest niezbędny do rozliczania z fiskusem, ZUS-em i podpisywania umów. Z kolei NIP jest potrzebny do podatku od towarów i usług (VAT).

Zobacz także

Jaka forma opodatkowania działalności?

Podczas rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej trzeba wskazać jedną z form opodatkowania:

  • Skala podatkowa w dwóch progach 18 proc. (dochody do 85 528 zł) i 32 proc. (dochody powyżej 85 528 zł),
  • Podatek liniowy w wysokości 19 proc.,
  • Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych - opodatkowaniu podlega tylko dochód, którego nie można pomniejszyć o poniesione koszty uzyskania przychodu. Do wyboru jest jedna ze stawek: 3 proc., 5,5 proc., 8,5 proc., 17 proc. i 20 proc. Rozliczając się w ten sposób trzeba prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów (w której nie wykazuje się kosztów). Przedsiębiorca jest zobligowany do przechowywania dowodów zakupów, prowadzenia ewidencji przychodów oraz wykazu środków trwałych,
  • Karta podatkowa - polega na opłacaniu stałej kwoty podatku niezależnie od wartości faktycznie uzyskiwanych przychodów. Jest ona ustalana razem z naczelnikiem urzędu skarbowego i zależy m.in. od liczy mieszkańców w gminie siedziby firmy oraz rodzaju wykonywanej działalności.

Zobacz także

Jaka składaka ZUS dla jednoosobowej firmy?

Złożenie wniosku CEIDG-1 jest równoznaczne z rozpoczęciem płacenia składek na ubezpieczenie społeczne. Przedsiębiorca ma tydzień od rejestracji firmy do zgłoszenia się jako płatnik ZUS. 

Przedsiębiorca może złożyć wniosek ZUS ZUA (ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) lub ZUS ZZA (tylko składka zdrowotna). Składki na ZUS trzeba opłacać do 10 dnia każdego miesiąca. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy przedsiębiorca zatrudnia pracowników i od prowadza od wypłat potrącone składki - wtedy zyskuje czas do 15 dnia miesiąca.

Jeśli zatrudniony w jednoosobowej firmie z tytułu umowy o pracę osiąga miesięczne oskładkowane wynagrodzenie równe lub wyższe niż minimalne (w 2019 roku to 2250 złotych brutto) nie opłaca żadnych obowiązkowych składek na ZUS. Jednak z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ma obowiązek odprowadzać pełne ubezpieczenie zdrowotne.

Przedsiębiorcy mają do wyboru jedną z form oskładkowania z ZUS:

  • Ulga na start - nie trzeba przez 6 pełnych miesięcy od rozpoczęcia działalności płacić składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe). Nie płaci się również składek na Fundusz Pracy. Zgłasza się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacasz przez 6 miesięcy składki na to ubezpieczenie.
  • Obniżone składki ZUS przez 24 miesiące - przez pełne dwa laty płaci się za siebie obniżone (w stosunku do standardowych) składki na ubezpieczenia społeczne. Obowiązkowo zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego i opłaca na nie składki. 
  • Mały ZUS - od 1 stycznia 2019 roku przedsiębiorcy, którzy osiągnęli przychody za ubiegły rok z działalności gospodarczej nie więcej niż trzydziestokrotność minimalnego wynagrodzenia (w 2018 roku jest to 63 tys. zł), można płacić obniżone, proporcjonalne do przychodu składki na ubezpieczenia społeczne. Mały ZUS dotyczy tylko składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe). Nie obejmuje składki zdrowotnej, którą trzeba płacić w pełnej wysokości.
  • Standardowe składki emerytalne, rentowe chorobowe (dobrowolne), wypadkowe, zdrowotne i na Fundusz Pracy.

Zobacz także

RadioZET.pl/poradnikprzedsiębiorcy.pl/PTD