Zamknij

Czym jest ubezwłasnowolnienie i kiedy ma miejsce? Sprawdź, na jakie rodzaje je dzielimy

17.12.2018
Aktualizacja: 06.12.2020 13:33
Człowiek w kajdankach
fot. Shutterstock

Ubezwłasnowolnienie to całkowite lub częściowe pozbawienie osoby fizycznej zdolności do czynności prawnych. W jakim wypadku stosuje się taki krok?

Każdego dnia spotykamy się z różnymi pojęciami prawnymi, które mogą wydawać się skomplikowane. Co w przypadku, gdy któreś z nich zaczyna nas dotykać? Ubezwłasnowolnienie nie jest niczym przyjemnym, czasami jednak jest jedynym wyjściem z sytuacji. Dlaczego? Ubezwłasnowolnienie jest to bowiem ograniczenie prawa dla osób niezdolnych do kierowania swoimi sprawami. W celu całkowitego lub ograniczonego pozbawienia kogoś wolności należy wypełnić wniosek o ubezwłasnowolnienie. 

Zobacz także: Ograniczenie władzy rodzicielskiej - kiedy należy pomyśleć o takim kroku?

Ubezwłasnowolnienie - kto może je złożyć?

Ubezwłasnowolnienie to proces, który podjąć może ktoś z rodziny lub opiekun prawny w chwili, gdy ktoś im bliski nie jest w stanie samemu o sobie decydować.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć współmałżonek lub krewni w linii prostej, czyli rodzice, dziadkowie, dzieci oraz wnuki. Nie tylko rodzina może jednak podjąć kroki prawne w tym procesie.

Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć także czyjś przedstawiciel ustawowy, czyli osoba, która dokonuje czynności prawnej w cudzym imieniu.

Zobacz także: Jak napisać pozew o alimenty i co warto o nim wiedzieć? Podpowiadamy!

Ubezwłasnowolnienie - rodzaje

Zgodnie z kodeksem cywilnym osobie całkowicie ubezwłasnowolnionej powinna przysługiwać opieka, jeśli nie zostaje ona pod władzą rodzicielską.

Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo w przypadku choroby psychicznej lub innych zaburzeń takich jak alkoholizm czy narkomania.

Zobacz także: Czym jest zniesławienie? Sprawdź, kiedy i w jaki sposób możesz się bronić

Ubezwłasnowolnienie wiąże się z pozbawieniem czynności prawnych, do których zaliczamy m.in. zawarcie umowy pożyczki, sporządzenie testamentu.

Orzeczenie ubezwłasnowolnienia obowiązuje do czasu jego uchylenia. W przypadku, gdy stan psychiczny osoby ubezwłasnowolnionej się polepszy, sąd może zmienić ubezwłasnowolnienie całkowite na częściowe.

Jednak gdy stan takiej osoby się pogorszy, wtedy sąd może podjąć decyzję o zmianie ubezwłasnowolnienia z częściowego na całkowite.

Zobacz także: Kiedy wziąć rozwód z orzeczeniem o winie? Co trzeba udowodnić przed sądem? 

Ubezwłasnowolnienie - opis procedury

Gdy już wniosek o ubezwłasnowolnienie zostanie wysłany do sądu okręgowego, może on podjąć decyzję o uprawomocnieniu orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu całkowitym. Wtedy ma on obowiązek przesłać odpis postanowienia do wydziału rodzinnego sądu rejonowego przyporządkowanego do miejsca zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej.

Sąd opiekuńczy musi wtedy ustanowić dla takiej osoby opiekuna ustawowego.

Zobacz także: Pozbawienie praw rodzicielskich - jak wygląda procedura sądowa?