500 plus. Raport FOR: każdy pracujący dokłada 2,5 tys. zł rocznie do programu

Piotr Drabik
07.05.2019 16:41
500 plus na 1 dziecko 2019. Raport FOR o negatywnych skutkach programu. Zasady. Od kiedy
fot. piosi/Shutterstock (ilustracyjne)

Brak stałego wzrostu urodzeń, wyłączenie ponad 100 tys. kobiet z rynku pracy oraz rosnące koszty dla budżetu państwa - takie skutki wywołał 500 plus według raportu Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR). Zdaniem ekspertów po rozszerzeniu programu najwięcej skorzystają z niego najbogatsi.

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

Zagłosuj

Czy 500 plus powinno być wypłacane bogatym rodzinom?

Liczba głosów:

500 plus, sztandarowy program społeczny rządu PiS, ma zostać rozszerzony od lipca tego roku. Od wakacji 500-złotowe świadczenie rodziny będą otrzymywać również na pierwsze dziecko.

Do tej pory przysługiwało ono przede wszystkim na drugie i każde kolejne dziecko (na pierwsze w przypadku spełnienia kryterium dochodowego). 

Zobacz także

Ile kosztuje program 500 plus?

O podsumowanie skutków programu, który funkcjonuje od kwietnia 2016 roku, pokusili się eksperci Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR). 

Ich zdaniem przez trzy lata (do końca kwietnia 2019 roku) na 500 plus wydano z budżetu państwa 70 mld zł. Po rozszerzeniu świadczenia na pierwsze dziecko, każdy pracujący będzie dokładał 2,5 tys. zł do rządowego programu. 

Jednym z głównych celów 500 plus było zwiększenie dzietności oraz poprawa sytuacji finansowej osób. 

Tymczasem według ekspertów FOR stwierdzili w najnowszym raporcie, że program nie zwiększył liczby narodzin w Polsce, zaledwie 12 proc. wydatków na niego zlikwidowałby skrajne ubóstwo dzieci, ponad 100 tys. kobiet wyłączył z rynku pracy, a zwiększanie finansowania 500 plus destabilizuje program wydatków państwa.

Zobacz także

Kto stracił na 500 plus?

Raport, którego autorami jest m.in. dr hab. Iga Magda, dr hab. Michał Brzeziński, dr hab. Agnieszka ChłońDomińczak i prof. Irena E. Kotowska, wskazał na brak trendu wzrostu urodzeń w ostatnich latach.

O ile w latach 2016-2017 był niewielki wzrost liczby urodzeń, to już w 2018 roku nastąpił ich spadek. "Po trzech latach funkcjonowania programu widać, że nie zmienił on niekorzystnych trendów dotyczących demografii w Polsce, m.in. coraz późniejszych decyzji o posiadaniu dzieci" - napisano w raporcie.

FOR podkreślił, że pieniądze z 500 plus nie trafiają tylko do najbiedniejszych rodzin i przez to nie zmniejszają poziomu ubóstwa wśród najmłodszych Polaków. Tylko 37 proc. pieniędzy wydawanych w ramach programu trafia do rodzin ubogich.

Natomiast ponad 12 proc. środków przeznaczanych przez państwo na 500 plus wystarczyłoby na zniwelowanie skrajnego ubóstwa dzieci.

Najbogatsze rodziny otrzymują z programu - według raportu FOR - około 1,5 mld zł. Z kolei od lipca 2019 roku zyskają kolejne 5 mld zł, po rozszerzeniu świadczenia na pierwsze dziecko. 

Według ekspertów FOR program 500 plus jest główną przyczyną wzrostu wydatków na transfery socjalne - z 14,3 proc. PKB w 2015 roku do zakładanych przez rząd 15,3 proc. PKB w 2020 roku.

W połączeniu z innymi wydatkami rządu PiS, jak np. trzynasta emerytura, "pociąga to za sobą wzrost obciążenia gospodarki podatkami, które mają wzrosnąć z 33,2 proc. PKB do 37,5 proc. PKB w 2020 roku".

Rząd krytykuje raport FOR

Na tezy raportu na Twitterze odpowiedziało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

"GUS (Główny Urząd Statystyczny - przyp. red.) prognozował 360,2 tys. urodzeń w 2018 r. (wariant wysoki). W OSR (ocena skutków regulacji - przyp. red.) do ustawy założyliśmy, że po wprowadzeniu 500+ będzie to 379,5 tys. W 2018 r. urodziło się 388 tys. dzieci. Znacząco spada liczba kobiet w wieku rozrodczym" - napisał resort.

Jednocześnie MRPiPS wskazało, że współczynnik ubóstwa wśród dzieci spadł z poziomu 9 proc. w 2015 roku do 4,7 proc. w 2017 roku

"Badanie BAEL (Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności - przyp. red.) z 2018 r. wskazuje, że 500 plus nie wpłynęło bezpośrednio na sytuację na rynku pracy osób korzystających ze świadczenia – 95 proc. osób wskazało, że nie podjęło żadnych działań dotyczących sytuacji na rynku pracy w związku z uzyskaniem świadczenia" - dodał resort na Twitterze.

Zobacz także

RadioZET.pl/PTD