500 plus. Raport FOR: każdy pracujący dokłada 2,5 tys. zł rocznie do programu

07.05.2019 16:41

Brak stałego wzrostu urodzeń, wyłączenie ponad 100 tys. kobiet z rynku pracy oraz rosnące koszty dla budżetu państwa - takie skutki wywołał 500 plus według raportu Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR). Zdaniem ekspertów po rozszerzeniu programu najwięcej skorzystają z niego najbogatsi.

500 plus na 1 dziecko 2019. Raport FOR o negatywnych skutkach programu. Zasady. Od kiedy fot. piosi/Shutterstock (ilustracyjne)

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

Zagłosuj

Czy 500 plus powinno być wypłacane bogatym rodzinom?

500 plus, sztandarowy program społeczny rządu PiS, ma zostać rozszerzony od lipca tego roku. Od wakacji 500-złotowe świadczenie rodziny będą otrzymywać również na pierwsze dziecko.

Do tej pory przysługiwało ono przede wszystkim na drugie i każde kolejne dziecko (na pierwsze w przypadku spełnienia kryterium dochodowego). 

Ile kosztuje program 500 plus?

O podsumowanie skutków programu, który funkcjonuje od kwietnia 2016 roku, pokusili się eksperci Forum Obywatelskiego Rozwoju (FOR). 

Ich zdaniem przez trzy lata (do końca kwietnia 2019 roku) na 500 plus wydano z budżetu państwa 70 mld zł. Po rozszerzeniu świadczenia na pierwsze dziecko, każdy pracujący będzie dokładał 2,5 tys. zł do rządowego programu. 

Jednym z głównych celów 500 plus było zwiększenie dzietności oraz poprawa sytuacji finansowej osób. 

Tymczasem według ekspertów FOR stwierdzili w najnowszym raporcie, że program nie zwiększył liczby narodzin w Polsce, zaledwie 12 proc. wydatków na niego zlikwidowałby skrajne ubóstwo dzieci, ponad 100 tys. kobiet wyłączył z rynku pracy, a zwiększanie finansowania 500 plus destabilizuje program wydatków państwa.

Kto stracił na 500 plus?

Raport, którego autorami jest m.in. dr hab. Iga Magda, dr hab. Michał Brzeziński, dr hab. Agnieszka ChłońDomińczak i prof. Irena E. Kotowska, wskazał na brak trendu wzrostu urodzeń w ostatnich latach.

O ile w latach 2016-2017 był niewielki wzrost liczby urodzeń, to już w 2018 roku nastąpił ich spadek. "Po trzech latach funkcjonowania programu widać, że nie zmienił on niekorzystnych trendów dotyczących demografii w Polsce, m.in. coraz późniejszych decyzji o posiadaniu dzieci" - napisano w raporcie.

FOR podkreślił, że pieniądze z 500 plus nie trafiają tylko do najbiedniejszych rodzin i przez to nie zmniejszają poziomu ubóstwa wśród najmłodszych Polaków. Tylko 37 proc. pieniędzy wydawanych w ramach programu trafia do rodzin ubogich.

Natomiast ponad 12 proc. środków przeznaczanych przez państwo na 500 plus wystarczyłoby na zniwelowanie skrajnego ubóstwa dzieci.

Najbogatsze rodziny otrzymują z programu - według raportu FOR - około 1,5 mld zł. Z kolei od lipca 2019 roku zyskają kolejne 5 mld zł, po rozszerzeniu świadczenia na pierwsze dziecko. 

Według ekspertów FOR program 500 plus jest główną przyczyną wzrostu wydatków na transfery socjalne - z 14,3 proc. PKB w 2015 roku do zakładanych przez rząd 15,3 proc. PKB w 2020 roku.

W połączeniu z innymi wydatkami rządu PiS, jak np. trzynasta emerytura, "pociąga to za sobą wzrost obciążenia gospodarki podatkami, które mają wzrosnąć z 33,2 proc. PKB do 37,5 proc. PKB w 2020 roku".

Rząd krytykuje raport FOR

Na tezy raportu na Twitterze odpowiedziało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

"GUS (Główny Urząd Statystyczny - przyp. red.) prognozował 360,2 tys. urodzeń w 2018 r. (wariant wysoki). W OSR (ocena skutków regulacji - przyp. red.) do ustawy założyliśmy, że po wprowadzeniu 500+ będzie to 379,5 tys. W 2018 r. urodziło się 388 tys. dzieci. Znacząco spada liczba kobiet w wieku rozrodczym" - napisał resort.

Jednocześnie MRPiPS wskazało, że współczynnik ubóstwa wśród dzieci spadł z poziomu 9 proc. w 2015 roku do 4,7 proc. w 2017 roku

"Badanie BAEL (Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności - przyp. red.) z 2018 r. wskazuje, że 500 plus nie wpłynęło bezpośrednio na sytuację na rynku pracy osób korzystających ze świadczenia – 95 proc. osób wskazało, że nie podjęło żadnych działań dotyczących sytuacji na rynku pracy w związku z uzyskaniem świadczenia" - dodał resort na Twitterze.

RadioZET.pl/PTD

Oceń