500 plus. Polskie zasiłki najhojniejszym programem prorodzinnym na świecie

Piotr Drabik
28.02.2019 13:37
500 plus na 1 dziecko 2019. Program 500 plus najhojniejszy na świecie
fot. Joanna Dorota/Shutterstock (ilustracyjne)

Nawet 20 mld złotych dodatkowo rocznie może kosztować rozszerzenie programu Rodzina 500 plus na każde dziecko. Zdaniem analityka portalu Cinkciarz.pl „polski system wspierania rodzin bezpośrednim transferem gotówki będzie największy na świecie”.

Chcesz być na bieżąco? Śledź Radio ZET - BIZNES na Facebooku

Zagłosuj

Czy otrzymujesz świadczenie 500 plus?

Liczba głosów:

500 plus, czyli realizowany od 2016 roku rządowy program comiesięcznych świadczeń na drugie i każde kolejne dziecko w wysokości 500 złotych, ma zostać rozszerzony za kilka miesięcy.

Wprowadzenie od 1 lipca 500 plus także dla pierwszego dziecka zapowiedział podczas sobotniej konwencji PiS lider partii Jarosław Kaczyński, przedstawiając pięć nowych propozycji.

Obok zmian dotyczących 500 plus zapowiedział także zniesienie podatku PIT dla pracowników do 26. roku życia, „trzynastkę” w postaci najniższej emerytury – 1100 zł – dla każdego emeryta, a także przywrócenie zredukowanych połączeń autobusowych i obniżenie kosztów pracy.

Ile będzie kosztować rozszerzenie 500 plus?

Jak podkreślił Marcin Lipca, analityk Cinkciarz.pl, całkowity koszt realizacji rozszerzenia 500 plus będzie wynosił prawdopodobnie około 40 mld złotych rocznie.

Gdy Eurostat zaktualizuje dane dotyczące zabezpieczenia społecznego w Polsce i innych unijnych krajach, okaże się, że polscy podatnicy (przedsiębiorstwa oraz konsumenci) są najbardziej hojni na świecie.

Międzynarodowa Organizacja Pracy (ILO) przeanalizowała programy zabezpieczenia społecznego na całym świecie. Wynika z nich, że średniorocznie świat wydaje na świadczenia dla dzieci (zarówno gotówkowe, jak i rzeczowe czy w formie usług) zaledwie 0,4 proc. PKB.

Poza Zachodnią Europą nie ma regionu na świecie, gdzie ta pomoc przekraczałaby 1 proc. PKB. Wyłączając stary kontynent, tylko kilka zamożnych krajów świata (Australia, Nowa Zelandia, Izrael) przeznacza więcej niż 2 proc. PKB na transfery dla dzieci.

Nie są to jednak tylko cykliczne świadczenia gotówkowe, lecz także opłaty za przedszkola i mieszkania dla uboższych rodzin, dofinansowania posiłków w szkole lub opieki zdrowotnej, jak również pomoc w domu. Przybierają one też postać wsparcia rzeczowego – np. ubrań dla dzieci.

Znaczna część krajów (75 ze 183 zamieszczonych w analizie ILO „Social protection for children: Key policy trends and statistics”) w ogóle nie prowadzi programów wsparcia dla dzieci.

Z kolei te, które są, bywają powiązane z zatrudnieniem lub zależą od dochodu świadczeniobiorców. W rezultacie można stwierdzić, że poza Europą i kilkoma krajami OECD transfery gotówkowe dla rodzin mających dzieci są symboliczne lub w ogóle ich nie ma.

Ile kraje Unii wydają na zasiłki prorodzinne?

Natomiast najnowsze dane Eurostatu (za 2016 rok) pokazują, że najwięcej na pomoc dla dzieci wydają Dania, Luksemburg, Norwegia, Niemcy oraz Finlandia. We wszystkich przypadkach jest to ponad 3,0 proc. PKB.

Jednak jeżeli weźmiemy pod uwagę tylko transfery gotówkowe (np. wypłacane co miesiąc czy co kwartał lub te związane z urodzeniem dzieci bądź niskimi dochodami rodzin), to jedynie Luksemburg wyraźnie przekracza 2,0 proc. PKB (2,4 proc.).

Pozostałe kraje przeznaczają znaczne środki na pomoc rzeczową i usługi, ale nie na wypłaty gotówkowe.

Polska przed wprowadzeniem pierwszej tury programu 500 plus wydawała 1,5 proc. PKB na świadczenia dla rodzin, w tym jedynie 0,8 proc. na transfery pieniężne (prawie najmniej z całej UE).

Po 2016 roku program Rodzina 500 plus znacznie zmienił tę statystykę. Transfery gotówkowe wzrosły do poziomu 1,8 proc. PKB i wyprzedzało nas w Unii tylko 6 państw.

Czy 500 plus to najhojniejszy program prorodzinny? 

Trzy lata temu polskie rodziny otrzymały 33,4 mld zł (już wraz z programem 500 plus).

Rozszerzenie tego programu poprzez likwidację kryterium dochodowego na pierwsze dziecko spowoduje zwiększenie transferów do 53,5 mld. Wraz z wyprawką szkolną „Dobry Start” (potocznie nazywaną 300 plus) roczne koszty rosną już do ok. 55 mld zł, czyli do 2,8 proc. PKB.

Z tego wynika, że Polska będzie miała największe w Unii Europejskiej transfery gotówkowe do rodzin w relacji do PKB. Poza Luksemburgiem (2,4 proc.) w innych krajach te świadczenia są przynajmniej o 0,8 pkt proc. niższe.

Wsparcie rodzin gotówką od państwa (czyli de facto od podatników) poza Unią jest mało popularne. W rezultacie – zdaniem analityka Cinkciarz.pl – polskie transfery pieniężne dla dzieci, głównie w postaci programu Rodzina 500 plus, będą od 1 lipca tego roku największe na świecie.

RadioZET.pl/Cinkciarz.pl/PTD