Zamknij

Parlament Europejski w walce z pandemią. Jak wygląda unijne wsparcie?

Redakcja
03.09.2020 15:32
Parlament Europejski w dobie pandemii. Na czym polega unijne wsparcie?
fot. Parlament Europejski

Pandemia koronawirusa nakreśliła nowe priorytety dla Unii Europejskiej, a przed Parlamentem Europejskim postawiła nowe wyzwania. Te związane nie tylko z walką z samym wirusem, lecz także dążeniem do odbudowy gospodarek pogrążonych w kryzysie wywołanym epidemią.

Walka z pandemią na każdym polu wymaga pieniędzy, kapitału ludzkiego, mobilizacji i przede wszystkim wytrwałości w działaniu. Walka ze skutkami recesji w unijnych krajach i wspieranie naukowców, którzy opracowują lek na COVID-19, to tylko niektóre działania Parlamentu Europejskiego.

Europarlament zaangażowany jest bowiem w walkę ze skutkami epidemii na każdym polu. Miliardy euro, które Komisja Europejska chce wydać celem pokonania koronawirusa mają trafić do szpitali, zakładów pracy i w konsekwencji – do rodzin, których finanse zostały nadszarpnięte przez kryzys.

Parlament Europejski w obliczu koronakryzysu. W jaki sposób Unia Europejska walczy z pandemią?

Miliardy na ratowanie gospodarek

Poza nieocenionym kapitałem ludzkim i szczerymi chęciami, walka z pandemią na szczeblu unijnym wiąże się z zastrzykiem gotówki dla państw, które najbardziej ucierpiały przez kryzys. Pieniądze potrzebne są by utrzymać miejsca pracy, wyposażyć szpitale czy w końcu wesprzeć obywateli w czasie kryzysu. Komisja Europejska przygotowała specjalny plan stymulacyjny dla unijnych gospodarek.

Zobacz także

Unia Europejska nowej generacji, czyli „Next Generation EU” to nazwa projektu, w ramach którego zabezpieczono 750 miliardów euro. Unia pozyska te pieniądze dzięki tymczasowemu zniesieniu pułapu zasobów własnych do 2 procent dochodu narodowego brutto UE. Zgodnie z tym planem, Komisja Europejska pożyczałaby pieniądze na rynkach finansowych przy użyciu swojego wysokiego ratingu kredytowego, co powinno zapewnić niskie koszty pożyczek. Całkowita kwota to 750 mld euro.

Pieniądze te trafią do potrzebujących państw członkowskich za pośrednictwem programów unijnych. Spłata tych zobowiązań rozpocznie się w 2028 roku i potrwa maksymalnie do 2058 roku.

W ramach tego funduszu pieniądze zostaną zainwestowane w trzy filary. Chodzi o wsparcie państw członkowskich dzięki inwestycjom i reformom związanych z ze zdrowiem, transformacją klimatyczną, walką z bezrobociem czy rolnictwem. Pieniądze te mają za zadanie pobudzić gospodarki unijne poprzez zachęcenie do inwestycji prywatnych. Trzeci filar opiera się na wyciągnięciu wniosków z kryzysu poprzez długofalowe projekty tj. zwiększanie bezpieczeństwa w zdrowiu, transformacja ekologiczna czy zwiększenie skali pomocy humanitarnej. Ursula von der Leyen zapewniła, że kryzys wywołany pandemią koronawirusa stał się bodźcem do zainicjowania kluczowych dla gospodarki, zdrowia, czy ekologii reform.

Dzięki planowi odbudowy możemy przekuć stojące przed nami ogromne wyzwanie w szansę – nie tylko wspierać odbudowę, ale także inwestować w naszą przyszłość: Europejski Zielony Ład i cyfryzacja przyczynią się do zwiększenia zatrudnienia i wzrostu gospodarczego, podniesienia odporności naszych społeczeństw i poprawy stanu środowiska naturalnego. To decydujący moment dla Europy. Nasza chęć do działania musi być tak wielka, jak wyzwania, jakie przed nami stoją. Naszą ambitną odpowiedzią jest Next Generation EU 

– mówiła przewodnicząca KE Ursula von der Leyen

Państwa członkowskie mogą ubiegać się o unijną pomoc w ramach Funduszu Solidarności UE w walce z COVID-19. Do tej pory taki fundusz przeznaczony był na walkę ze skutkami klęsk żywiołowych. Komisja Europejska zaproponowała jednak rozszerzenie tej definicji i zastosowania funduszu także w przypadku zagrożenia zdrowia publicznego, jakim jest pandemia koronawirusa. Te państwa, które najbardziej przez nią ucierpiały, mogą liczyć na wsparcie w wysokości do 800 mln euro.

W ramach Funduszu Solidarności przewiduje się zwiększenie budżetu na wyżej wymienione cele do maksymalnej kwoty rocznej w wysokości 1 mld euro.

Parlament Europejski zadeklarował też wsparcie dla partnerskich krajów trzecich. Do pozaunijnnych państw, których gospodarki pogrążone są w kryzysie trafi nawet 20 miliardów euro.

Zobacz także

UE uruchomi też specjalną rezerwę na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej. Ta umożliwi szybkie transfery budżetowe do państw unijnych, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Innym instrumentem reagowania kryzysowego jest Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji. To rozwiązanie, które może zniwelować negatywne skutki pandemii na rynku pracy. UE zamierza bowiem wesprzeć te osoby, które straciły pracę w wyniku nieoczekiwanych poważnych wydarzeń skutkujących restrukturyzacją, takich jak kryzys finansowy lub gospodarczy.

Ochrona zdrowia w dobie pandemii

Parlament Europejski w swoich projektach przewiduje nie tylko doraźne wsparcie szpitali i służby zdrowia, ale także podejmuje działania prewencyjne. Nie sposób bowiem przewidzieć, czy nie będziemy musieli zmierzyć się z kolejną falą koronawirusa. Nie można także wykluczyć pojawienia się przyszłych pandemii. Łagodzeniu ich skutków służyć ma Program UE dla zdrowia – EU4Health. Na który przeznaczono aż 9.4 mld euro, to 23 razy więcej niż przeznaczono na ochronę zdrowia UE do tej pory. Jego celem jest wzmocnienie opieki zdrowotnej w krajach UE i wsparcie inwestycji i innowacji w tym sektorze. Program ten jest częścią wspomnianego wyżej planu naprawczego „UE nowej generacji”.

Pandemia koronawirusa wymagała od poszczególnych rządów szybkiego zaopatrzenia szpitali w sprzęty medyczne i maseczki ochronne. Parlament Europejski zapewnił krajom członkowskim szybki dostęp do nich w ramach Mechanizmu Ochrony Ludności RescEU. Europarlament zapewnił też rządom możliwość zakupów na szczeblu międzynarodowym dzięki unijnym przetargom. W grę wchodzi zakup sprzętu medycznego, maseczek czy leków.

Zobacz także

Parlament Europejski przeznaczył ponad 3 miliardy złotych na zwiększenie częstotliwości dokonywania testów i wsparcie personelu medycznego w opiece nad pacjentami. Powstała też specjalna zbiórka online, która ma na celu pozyskanie 7,5 mld euro na szczepionki, leki i diagnostykę do walki z COVID-19 w skali globalnej. Służyć temu ma także program Horyzont 2020, w ramach którego europarlament finansuje 18 projektów badawczych, nad którymi pracuje 151 zespołów naukowców szukających lekarstwa na COVID-19.

Jak zapobiec bezrobociu? Działania europarlamentu

Koronakryzys wymusił na przedsiębiorcach radykalne decyzje. W poszukiwaniu oszczędności pracodawcy obniżyli zatrudnionym pensje, a niejednokrotnie zredukowali miejsca pracy. Skala bezrobocia w całej wspólnocie wzrosła, zaś gospodarki pogrążyły się w recesji.

Parlament Europejski podjął szereg działań by chronić przedsiębiorców i pracowników przed gospodarczymi skutkami pandemii. Sektor MŚP, czyli małe i średnie firmy, które prowadzone są przez znaczną większość przedsiębiorców w krajach UE, mogą liczyć na zastrzyk gotówki. UE udostępniła bowiem miliard euro z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych aby zachęcić banki i pożyczkodawców do udzielania wsparcia dla ponad 100 tysięcy firm MŚP.

Zobacz także

Unia finansuje też pożyczki dla firm, które przedsiębiorcy mogą zaciągnąć celem ochrony miejsc pracy. Europejski instrument tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE) zapewni państwom członkowskim pomoc finansową w wysokości do 100 mld euro w formie pożyczek na ratowanie miejsc pracy. Na większy dostęp do pożyczek mogą też liczyć pracownicy. Rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych (CRR) zatwierdzone w ramach pakietu bankowego obliguje instytucje finansowe do tymczasowego złagodzenia norm ostrożnościowych przy udzielaniu kredytów.

Na wyżej wymienionym projekcie SURE skorzysta także Polska, która znalazła się w gronie 16 państw beneficjentów unijnej pomocy. Wsparcie dla wszystkich 16 państw wyniesie 87,3,4 mld euro, z czego do Polski trafi aż 11,2 mld euro. Pieniądze te zostaną przeznaczone na łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków pandemii, a do krajów członkowskich trafią w formie pożyczek.  Polska będzie mogła wykorzystać te środki na ochronę miejsc pracy i pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem zatrudnienia w dobie pandemii. Wsparcie odczują zarówno pracownicy, którym obniżono czas pracy i pensje, jak i przedsiębiorcy, którzy przez lockdown utracili źródło dochodu.

Jak mówił Paolo Gentiloni, komisarz do spraw gospodarki, „program SURE pomoże chronić pracowników przed bezrobociem oraz utrzymać miejsca pracy i umiejętności, których będziemy potrzebować w przyszłości, w miarę ożywiania się naszych gospodarek”. Dodał, że duże zainteresowanie tym instrumentem wsparcia potwierdza jego znaczenie dla gospodarek pogrążonych w kryzysie.

Europarlament przewidział też specjalne rozwiązania dla branży turystycznej, która odnotowała rekordowo duże straty. Liderzy unijni opracowali pakiet dla przedsiębiorców z branży turystycznej, a także plan na ożywienie europejskiej turystyki. W tym celu Unia wspiera także firmy transportowe, w szczególności linie lotnicze, firmy kolejowe i przedsiębiorstwa przewozowe, które utraciły dochody w wyniku kryzysu.

Rządy poszczególnych krajów stopniowo znoszą ograniczenia dla turystów by napędzić ten sektor gospodarki. Parlament Europejski udostępnił podróżującym interaktywne narzędzie o nazwie Re-open EU. Turyści mogą znaleźć tam informacje o zasadach antycovidowych panujących w kraju, do którego chcą się wybrać.

Zobacz także

Na wsparcie może liczyć także branża spożywcza, która szczególnie w dobie pandemii okazała się kluczowa dla funkcjonowania gospodarek. Parlament Europejski wygospodarował specjalne środki m.in. dla rybaków i przedsiębiorców z sektora rolno-spożywczego. Te mają pomóc firmom zapewnić ciągłość łańcucha dostaw żywności. Na podobne wsparcie liczyć mogą też producenci wina, owoców i warzyw.

Parlament Europejski chce też zabezpieczyć firmy przed tzw. wrogimi przejęciami. Europarlamentarzyści podjęli zatem kroki celem ochrony osłabionych przez kryzys firm przed zagranicznymi konkurentami. Komisja Europejska prowadzi konsultacje o metodach walki z nieuczciwymi podmiotami na rynku. Wydała też specjalne wytyczne dla państw członkowskich dotyczące bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Walka z koronakryzysem w symbolicznym momencie

Wybuch pandemii wyznaczył wspólnocie nowe wyzwania, z którymi mierzyć się musi w symbolicznym dla niej momencie. W 2020 roku mija bowiem 70 lat od wygłoszenia deklaracji Schumana. Plan opracowany w 1950 roku przez ministra spraw zagranicznych Francji Roberta Schumana we współpracy z Jeanem Monnetem był zalążkiem europejskiej integracji i przyczynił się do powstania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, której rozwój doprowadził do powstania Unii Europejskiej. Z tej okazji Parlament Europejski organizuje Bieg dla Europy o dystansie 70 km na 70-lecie deklaracji Schumana.

Każdy z uczestników tego biegu powinien pokonać ten dystans w 27 dni. Liczba ta jest nieprzypadkowa, oznacza liczbę krajów zrzeszonych we wspólnocie. Aby wziąć udział w biegu wystarczy zapisać się w aplikacji Endomondo oraz na stronie dostartu.pl. Następnie na mail zostanie wysłany numer startowy w formie cyfrowej do samodzielnego druku – należy taki numer wydrukować i przypiąć do odzieży, w której pokonuje się dystans. Następnie, wystarczy po prostu biec - trasa jest dowolna, podobnie jak liczba kilometrów w trakcie pojedynczego treningu. Postępy będą zliczane automatycznie przez aplikację Endomondo. Dla pierwszych 500 osób które ukończą wyzwanie czekają pakiety zwycięzcy w tym pamiątkowe medale, a dla osób które będą poza 500 miejscem przewidziany jest cyfrowy certyfikat ukończenia wyzwania. Parlament Europejski zachęca, by na bieżąco i po zakończeniu biegu relacjonować postępy w social mediach poprzez wpisy opatrzone hashtagiem #biegdlaeuropy2020 oraz #SOTEU.